<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Ursula Holz – Gemeinsam forschen</title>
	<atom:link href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/author/ursula-holz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de</link>
	<description>Forschungsgruppe Grafschaft Glatz</description>
	<lastBuildDate>Sun, 28 Dec 2025 13:20:47 +0000</lastBuildDate>
	<language>de</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>
	<item>
		<title>Die Rauhnächte</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-rauhnaechte/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-rauhnaechte/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 28 Dec 2025 06:38:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kultur]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesien]]></category>
		<category><![CDATA[Rauhnächte]]></category>
		<category><![CDATA[Stärztag]]></category>
		<category><![CDATA[Traditionen]]></category>
		<category><![CDATA[Zwischen den Jahren]]></category>
		<category><![CDATA[Zwölf Nächte]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=6199</guid>

					<description><![CDATA[<p>Die zwölf magischen Nächte zwischen der Wintersonnenwende, beginnend am 21.  oder 24. Dezember, bis zum Dreikönigstag am 6. Januar,  bilden den Übergang zwischen dem alten und neuem Jahr.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-rauhnaechte/" data-wpel-link="internal">Die Rauhnächte</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Wahrsagen-in-den-Rauhnaechten-russische-Illustration-1885.jpg" data-lbwps-width="800" data-lbwps-height="582" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Wahrsagen-in-den-Rauhnaechten-russische-Illustration-1885-300x218.jpg" data-wpel-link="internal"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="582" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Wahrsagen-in-den-Rauhnaechten-russische-Illustration-1885.jpg" alt="Wahrsagen in den Rauhnächten, russische Illustration, 1885 https://de.wikipedia.org/wiki/Raunacht#/media/Datei:%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5_1885.jpg" class="wp-image-6209" style="width:773px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Wahrsagen-in-den-Rauhnaechten-russische-Illustration-1885.jpg 800w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Wahrsagen-in-den-Rauhnaechten-russische-Illustration-1885-300x218.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Wahrsagen-in-den-Rauhnaechten-russische-Illustration-1885-768x559.jpg 768w" sizes="(min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raunacht#/media/Datei:%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5_1885.jpg" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Wahrsagen in den Rauhnächten, russische Illustration 1885" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Wahrsagen in den Rauhnächten, russische Illustration 1885<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></figcaption></figure>
</div>


<p>Die zwölf magischen Nächte zwischen der Wintersonnenwende, beginnend am 21.&nbsp; oder 24. Dezember, bis zum Dreikönigstag am 6. Januar, &nbsp;bilden den Übergang zwischen dem alten und neuem Jahr. Als Redewendung ist auch „zwischen den Jahren“ gebräuchlich. Kaum eine andere Zeit des Jahres ist so vielfältig mit Traditionen und Aberglauben <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Raunacht" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="behaftet." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">behaftet.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></p>



<p><strong>Der Ursprung</strong></p>



<p>des 12- bzw. 13-tägigem Zeitraums ist begründet im Unterschied&nbsp; der Jahreseinteilung des Mond- und <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zwischen_den_Jahren" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Sonnenkalenders" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Sonnenkalenders<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Zwischen beiden Kalendern gibt es eine Zeit-Differenz von 11 Tagen und 12 Nächten zum astronomisch korrektem Sonnenumlauf von 365 Tagen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Antonio_Zanchi_–_Papa_Innocenzo_XII.jpg" data-lbwps-width="694" data-lbwps-height="800" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Antonio_Zanchi_–_Papa_Innocenzo_XII-260x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img decoding="async" width="694" height="800" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Antonio_Zanchi_–_Papa_Innocenzo_XII.jpg" alt="Das Gemälde zeigt Papst Innozenz XII von Antonio Zanchi https://de.wikipedia.org/wiki/Innozenz_XII.#/media/Datei:Antonio_Zanchi_%E2%80%93_Papa_Innocenzo_XII.jpg" class="wp-image-6212" style="width:540px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Antonio_Zanchi_–_Papa_Innocenzo_XII.jpg 694w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Antonio_Zanchi_–_Papa_Innocenzo_XII-260x300.jpg 260w" sizes="(min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Antonio Zanchi, <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Innozenz_XII.#/media/Datei:Antonio_Zanchi_%E2%80%93_Papa_Innocenzo_XII.jpg" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Papst Innozenz XII" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Papst Innozenz XII <br><span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></figcaption></figure>
</div>


<p>Im Jahr 1691 legte <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Innozenz_XII." target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Papst Innozenz XII" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Papst Innozenz XII<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> den letzten Tag des Jahres verbindlich fest, den<br>31. Dezember. An diesem Tag feiert die katholische Kirche den Todes- und Gedenktag von <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Silvester_I." target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Papst Silvester I" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Papst Silvester I<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.</p>



<p><strong>Aberglauben</strong></p>



<p>Die Rauhnächte waren immer voller Geheimnisse und Magie. Man muss sich die langen und kalten Winterabende und -nächte in der Grafschaft Glatz vorstellen: Dunkel und kalt. In&nbsp; Vorzeiten gab es kein elektrisches Licht. Man saß abends bei Kerzenschein zusammen und erzählte sich Geschichten von unheimlichen Begegnungen und Geistern.<br><br><strong>Traditionen</strong></p>



<p>„Zwischen den Jahren“ war früher eine arbeitsfreie Zeit. Man besuchte Verwandte und Bekannte. So manches Kind bekam zu Weihnachten einen neuen Schlitten und konnte ihn bei klirrender Kälte und Schneefall ausprobieren. Es galten aber Regeln und Verbote, die für diese Zeit einzuhalten waren.&nbsp; Frauen in der Grafschaft sollten vor allem über Silvester und Neujahr keine Wäsche zum Trocknen aufhängen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1.jpg" data-lbwps-width="2024" data-lbwps-height="1838" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-300x272.jpg" data-wpel-link="internal"><img decoding="async" width="1024" height="930" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-1024x930.jpg" alt="Die Wäscherin von Jean-Baptiste-Siméon Chardin https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jean-Baptiste_Sim%C3%A9on_Chardin_019.jpg#/media/File:Jean-Baptiste_Sim%C3%A9on_Chardin_019.jpg" class="wp-image-6210" style="width:675px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-1024x930.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-300x272.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-768x697.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-1536x1395.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-1200x1090.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1-1980x1798.jpg 1980w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Jean-Baptiste_Simeon_Chardin_019-1.jpg 2024w" sizes="(min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jean-Baptiste_Sim%C3%A9on_Chardin_019.jpg#/media/File:Jean-Baptiste_Sim%C3%A9on_Chardin_019.jpg" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Die Wäscherin von Jean-Baptiste-Siméon Chardin" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Die Wäscherin von Jean-Baptiste-Siméon Chardin <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a><br></figcaption></figure>
</div>


<p>Man glaubte, dass dies Unglück bringt. Der Bauer notierte das Wetter im Kalender. Da man davon ausging, dass es ausschlaggebend für die nächsten Monate im kommenden Jahr war. Ebenso sollten die Träume in den zwölf heiligen Nächten eine Vorbedeutung für die kommenden Ereignisse haben.</p>



<p><strong>Der Stärztag</strong></p>



<p>Der 2. Januar hatte in der bäuerlichen Gesellschaft eine Bedeutung. Der althergebrachte <a href="https://www.google.de/books/edition/Sudetendeutsche_Zeitschrift_f%C3%BCr_Volksku/IarYAAAAMAAJ?hl=de&amp;gbpv=1&amp;dq=St%C3%A4rztag&amp;pg=RA2-PA120&amp;printsec=frontcover" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="„Stärztag“" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">„Stärztag“<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (stürzen, umziehen von der Dienststelle) war für Knechte und Mägde ein besonderer Tag. Der Bauer &nbsp;holte die neuen Dienstboten mit Sack und Pack ab. Die Beförderung fand mit bespannten Schlitten oder anderen Fahrzeugen statt. Wenn dieser Tag auf einen Sonntag fiel, war es der nächste Wochentag.<br>War der Bauer mit den neuen Arbeitskräften nicht zufrieden oder umgekehrt, erfolgt die Kündigung nach 14 Tagen. In manchen Gegenden wurde dann am 2. Februar, Maria Lichtmess, wieder „gestärzt“ (umgezogen).</p>



<p><br></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten.jpg" data-lbwps-width="1200" data-lbwps-height="800" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten-300x200.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="683" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten-1024x683.jpg" alt="Abholung der neuen Magd am Stärztag (KI generiert) 10.12.2025 Akreuz" class="wp-image-6225" style="width:703px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten-1024x683.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten-300x200.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten-768x512.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Rauhnaechte_Schlitten.jpg 1200w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Abholung der neuen Magd am Stärztag (KI generiert) 10.12.2025 Akreuz</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Ende der Weihnachtszeit</strong></p>



<p><a href="https://www.katholisch.de/artikel/158-ein-licht-fur-die-heiden" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Maria Lichtmess" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Maria Lichtmess<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> beendete früher die Weihnachtszeit in der Grafschaft Glatz.<br>Die meisten Familien verabschiedeten sich traditionell an diesem Datum von der Weihnachtszeit. Die Krippe wurde abgebaut und &nbsp;der Weihnachtsbaum aus der Wohnstube geräumt.</p>



<p>Quelle:<br>&nbsp;„Die goldene Schnur geht um das Haus“ von Alois Bartsch, Marx-Verlag, Seite 19-23</p>



<p></p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-rauhnaechte/" data-wpel-link="internal">Die Rauhnächte</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-rauhnaechte/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Weihnachtliche Klänge aus Schlesien</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachtliche-klaenge-aus-schlesien/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachtliche-klaenge-aus-schlesien/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 24 Dec 2025 07:00:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kultur]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesien]]></category>
		<category><![CDATA[Joseph Ignatz Schnabel]]></category>
		<category><![CDATA[Kleenes Kindla]]></category>
		<category><![CDATA[Mundartgruppe]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesische Weihnachtslieder]]></category>
		<category><![CDATA[Transeamus]]></category>
		<category><![CDATA[Weihnachtsgruss FGG 2025]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=6137</guid>

					<description><![CDATA[<p>Es gab wohl kaum eine Kirche in der Grafschaft Glatz, wo zu  Weihnachten nicht das schlesische Weihnachtslied Transeamus usque Bethlehem (Lasst uns hinübergehen nach Bethlehem), kurz Transeamus erklang.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachtliche-klaenge-aus-schlesien/" data-wpel-link="internal">Weihnachtliche Klänge aus Schlesien</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Detailaufnahmen-der-Waldenburger-Krippe.jpg" data-lbwps-width="500" data-lbwps-height="354" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Detailaufnahmen-der-Waldenburger-Krippe-300x212.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="500" height="354" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Detailaufnahmen-der-Waldenburger-Krippe.jpg" alt="Auf dem Foto sieht man eine Detailaufnahme der Waldenburger Krippe. https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.de https://www.copernico.eu/de/themenbeitraege/bewegte-froemmigkeit-geschichte-einer-schlesischen-krippe" class="wp-image-6134" style="width:639px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Detailaufnahmen-der-Waldenburger-Krippe.jpg 500w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Detailaufnahmen-der-Waldenburger-Krippe-300x212.jpg 300w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Detailaufnahme der Waldenburger Krippe, Foto: Bernadette Fischer / Haus Schlesien <br>(CC BY-NC-SA 4.0)<br>https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.de https://www.copernico.eu/de/themenbeitraege/bewegte-froemmigkeit-geschichte-einer-schlesischen-krippe</figcaption></figure>
</div>


<p>Es gab wohl kaum eine Kirche in der Grafschaft Glatz, wo zu &nbsp;Weihnachten nicht das schlesische Weihnachtslied <strong><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Transeamus_usque_Bethlehem" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Transeamus usque Bethlehem" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Transeamus usque Bethlehem<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></strong><em> (Lasst uns hinübergehen nach Bethlehem)</em>, kurz&nbsp;Transeamus erklang. Es handelt sich um einen lateinischen Text, der den Entschluss der Hirten nach Bethlehem zu gehen, erzählt. Er basiert auf der biblischen <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Weihnachtsgeschichte" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Weihnachtsgeschichte<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> im <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Evangelium_nach_Lukas" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Evangelium nach Lukas" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Evangelium nach Lukas<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.</p>



<p><strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=e-q9ss_phO8" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Transeamus" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Transeamus<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></strong></p>



<p>Dieses Lied wurde nach dem Ende des zweiten Weltkriegs von den heimatvertriebenen Schlesiern mit in die neue Heimat gebracht. Ich kann mich erinnern, dass viele Grafschafter in den 50er-Jahren enttäuscht waren, dass in der Christmette und in den Weihnachtsgottesdiensten nicht ihr gewohntes&nbsp;Transeamus zu hören war. Erst nach und nach wurde das Lied in den christlichen Kirchengemeinden aufgenommen. Obwohl der Chorgesang ursprünglich katholisch geprägt war, ist er ebenso ein beliebtes Stück in den evangelischen Kirchen geworden.</p>



<p>Die Komposition wurde lange Zeit dem Domkapellmeister&nbsp;<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph_Ignaz_Schnabel" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Joseph Ignatz Schnabel" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Joseph Ignatz Schnabel <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>(1767–1831) zugeschrieben. Man vermutet aber, Schnabel habe die Komposition in einem schlesischen Kloster gefunden. <br>Die weihnachtliche Instrumentalmusik rettete der letzte deutsche Domkapellmeister aus Breslau, <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Blaschke" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Paul Blaschke" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Paul Blaschke<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, während des zweiten Weltkrieges nach Westdeutschland.<br></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1.jpg" data-lbwps-width="1763" data-lbwps-height="2779" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-190x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="650" height="1024" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-650x1024.jpg" alt="Auf dem Foto sieht man von Transeamus die Handschriftliche Bassstimme von Joseph Ignaz Schnabel aus dem Breslauer Dom. https://de.wikipedia.org/wiki/Transeamus_usque_Bethlehem#/media/Datei:Transeamus_Basso.jpg" class="wp-image-6135" style="width:691px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-650x1024.jpg 650w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-190x300.jpg 190w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-768x1211.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-974x1536.jpg 974w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-1299x2048.jpg 1299w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-1200x1892.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Transeamus_Basso-1-scaled.jpg 1624w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption"> Handschriftliche Bassstimme von Joseph Ignaz Schnabel aus dem Breslauer Dom.<br>https://de.wikipedia.org/wiki/Transeamus_usque_Bethlehem#/media/Datei:Transeamus_Basso.jpg</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Weihnachta ei der Grofschoaft Glatz</strong></p>



<p>Von der <a href="https://www.grafschaft-glatz.de/organe/heimatgr.htm" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Heimatgruppe Grafschaft Glatz" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Heimatgruppe Grafschaft Glatz<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> gab es speziell für die Mundartgruppen ein Textbegleitheft mit Weihnachtsliedern. Die Lieder wurden auf den liebevoll gestalteten Weihnachtsfeiern der Ortsgruppen der <a href="https://www.bund-der-vertriebenen.de/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Vertriebenen" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Vertriebenen<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> gesungen und instrumental begleitet.</p>



<p>Kürzlich fand ein Treffen der Glatzer Mundart im <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Schloss_Mittelwalde" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Schloß in Mittelwalde" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Schloß in Mittelwalde<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> <br>(heute <em>Zamek w Międzylesiu) </em>statt. Das <em>Pauersch</em> (Gleetzischer Dialekt) wird nicht in Vergessenheit geraten und ist in der Grafschaft immer noch <a href="https://vdg.pl/de/treffen-zur-glatzer-mundart/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="gegenwärtig" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">gegenwärtig<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001.jpg" data-lbwps-width="1130" data-lbwps-height="1700" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001-199x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="681" height="1024" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001-681x1024.jpg" alt="Auf dem Foto sieht man das Textbegleitheft der Heimatgruppe, Mundartgruppe, Grafschaft Glatz" class="wp-image-6136" style="width:481px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001-681x1024.jpg 681w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001-199x300.jpg 199w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001-768x1155.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001-1021x1536.jpg 1021w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/12/Weihnachta-Grafschaft-Glatz-001.jpg 1130w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Textbegleitheft der Heimatgruppe, Mundartgruppe, Grafschaft Glatz</figcaption></figure>
</div>


<p><strong><a href="https://www.youtube.com/watch?v=cMf8spNTRWo" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Kleenes Kindla, gruußer Goot" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Kleenes Kindla, gruußer Goot<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></strong></p>



<p>ist ein weiteres bekanntes Weihnachtslied, das vor allem aus Schlesien, aber auch aus anderen europäischen Regionen überliefert ist. Es gibt eine Überlieferung im <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gl%C3%A4tzischer_Dialekt" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="glätzischen Dialekt" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">glätzischen Dialekt<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Eine Strophe mit dem Textanfang&nbsp;„<em>O kleines kint, o großer got“</em> findet sich schon im 15. Jahrhundert als Teil des Weihnachtslieds&nbsp;<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph,_lieber_Joseph_mein" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Joseph, lieber Joseph mein" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Joseph, lieber Joseph mein<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>:</p>



<p class="has-text-align-center">Kleenes Kindla, gruußer Goot,<br>(Kleines Kindlein, großer Gott)<br>dar de Welt ei a Hände hoot,<br>(der die Welt in den Händen hat)<br>Leiste doo, du kleener Schotz,<br>(liegst du da, du kleiner Schatz)<br>’s hoot doch kaum a Mäusla Plotz<br>(’s hat doch kaum ein Mäuslein Platz)</p>



<p>Vielleicht gibt es auch heute noch musikalische Erinnerungen dieser weihnachtlichen Klänge in den Grafschafter Familien.</p>



<p>Das Redaktionsteam der FGG wünscht ein frohes Weihnachtsfest sowie einen harmonischen Jahresausklang. Genießen wir die besinnlichen Momente im Familienkreis und schauen wir zuversichtlich in das Neue Jahr.<br>Gleichzeitig möchten wir uns zum Ende des Jahres bei &nbsp;unseren treuen Leserinnen und Lesern bedanken.</p>



<p></p>



<p><br></p>



<p><br><br></p>



<p><br></p>



<p></p>



<p></p>



<p><br></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachtliche-klaenge-aus-schlesien/" data-wpel-link="internal">Weihnachtliche Klänge aus Schlesien</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachtliche-klaenge-aus-schlesien/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Historische Berufe in Glatz – Der Thorschreiber</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/historische-berufe-in-glatz-der-thorschreiber/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/historische-berufe-in-glatz-der-thorschreiber/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 12 Oct 2025 04:53:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Projekte]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesien]]></category>
		<category><![CDATA[Akzise-Einnehmer]]></category>
		<category><![CDATA[Festung Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Historische Berufe]]></category>
		<category><![CDATA[Projekt Garnison 'Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Stadtmauer in Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Stadttore in Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Thorschreiber]]></category>
		<category><![CDATA[Torschreiber]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5976</guid>

					<description><![CDATA[<p>Beim Indexieren der Kirchenbücher der Garnison Glatz entdeckt man vielfältige Militärberufe. Aber auch das historische Glatz lässt sich aus den Einträgen ablesen. Es werden alte Berufsbezeichnungen genannt, die heute nicht mehr existent sind. Welche Funktion hatte beispielsweise ein Thorschreiber?</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/historische-berufe-in-glatz-der-thorschreiber/" data-wpel-link="internal">Historische Berufe in Glatz – Der Thorschreiber</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Beim Indexieren der Kirchenbücher der <a href="https://wiki.genealogy.net/Garnison_Glatz/Milit%C3%A4rkirchenb%C3%BCcher/Projektbeschreibung" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Garnison Glatz" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Garnison Glatz<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> entdeckt man vielfältige <a href="https://des.genealogy.net/KBGlatz/search/index" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Militärberufe" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Militärberufe<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Aber auch das historische Glatz lässt sich aus den Einträgen ablesen. Es werden alte Berufsbezeichnungen genannt, die heute nicht mehr existent sind. Welche Funktion hatte beispielsweise ein Thorschreiber?</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Anton_Seitz_Torwache_1857.jpg" data-lbwps-width="484" data-lbwps-height="527" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Anton_Seitz_Torwache_1857-276x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="484" height="527" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Anton_Seitz_Torwache_1857.jpg" alt="Die Nachtwache prüft die Verkaufslegitimation einer Händlerin vor dem Einlass durch das Stadttor (romantisierende Genremalerei von Anton Seitz, 1857) https://de.wikipedia.org/wiki/Stadttor#/media/Datei:Anton_Seitz_Torwache_1857.jpg" class="wp-image-5973" style="width:578px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Anton_Seitz_Torwache_1857.jpg 484w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Anton_Seitz_Torwache_1857-276x300.jpg 276w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Die Nachtwache prüft die Verkaufslegitimation einer Händlerin vor<br> Einlass durch das Stadttor<br>https://de.wikipedia.org/wiki/Stadttor#/media/Datei:Anton_Seitz_Torwache_1857.jpg</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Der Thorschreiber</strong></p>



<p>war ein Schreiber am Stadttor, der die ein- und ausgehenden Waren und Personen einer Ortschaft kontrollierte und aufzeichnete. Der Beruf wurde im <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gl%C3%A4tzischer_Dialekt" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Glätzer Volksmund" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Glätzer Volksmund<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a><br>„Körbelgucker (Korbgucker), &nbsp;Päckseldieb (Gepäckdieb)“ genannt, da man jeden Korb mit Gemüse, Obst dgl. untersuchte. Den Holzfuhrwerken entnahm man so viel Holz, wie es auf irgendeine Weise mit der Geduld des Fuhrmanns verträglich war.<br>Um neun Uhr abends wurde das Tor geschlossen. Jeder spätere Einlass musste mit<br>einem <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kreuzer_(M%C3%BCnze)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Kreuzer" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Kreuzer<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, dem sogenannten <a href="https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/Sperrkreuzer" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="„Sperrkreuzer“" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">„Sperrkreuzer“<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> bezahlt werden.</p>



<p>Der Thorschreiber gehörte zu den unteren Beamten im Mittelalter.&nbsp; <a href="https://biblioscout.net/book/chapter/10.35998/9783830525837/00067" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Militärangehörige" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Militärangehörige<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, die aus dem Heer ausgeschieden waren, amtierten später als <a href="https://www.google.de/books/edition/Vierteljahrsschrift_f%C3%BCr_geschichte_und/LhQPAAAAYAAJ?hl=de&amp;gbpv=1&amp;dq=Thorschreiber+in+Glatz&amp;pg=PA139&amp;printsec=frontcover" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Torschreiber" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Torschreiber <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>bzw. Akzise-Einnehmer (französisch Accise, lateinisch Accis). Alle Beamten erhielten nur ein kleines Gehalt, so verdiente um 1820 ein Thorschreiber monatlich nur 4 Thlr. (<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Taler" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="(Taler)" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Taler)<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> Dennoch brachte der Dienst so viel ein, dass sie mit ihrer Familie angenehm leben konnten. (Quelle: Vierteljahresschrift für Geschichte und Heimatskunde der Grafschaft Glatz, Seite 139)</p>



<p>In der „Schles. Instantien-Notitz“ von 1747 (Seite 282) für die „Freye Graffschaft Glatz“ wird für das Accis-Amt u.a. ein Johann Sandtmann als Torschreiber angegeben sowie ein Johann Friedrich Schwager als Accise <a href="https://digital.slub-dresden.de/werkansicht?tx_dlf%5Bid%5D=143022&amp;tx_dlf%5Bpage%5D=282" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Einnehmer." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Einnehmer. <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139.jpeg" data-lbwps-width="1860" data-lbwps-height="806" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-300x130.jpeg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="444" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-1024x444.jpeg" alt="Auszug aus dem Militärkirchenbuch Glatz, Taufen 1741-1791, 33. Regiment, Seite 139" class="wp-image-5974" style="width:680px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-1024x444.jpeg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-300x130.jpeg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-768x333.jpeg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-1536x666.jpeg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139-1200x520.jpeg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-139.jpeg 1860w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Auszug aus dem Militärkirchenbuch Glatz, Taufen 1741-1791, 33. Regiment, Seite 139<br>Die Tochter des Thorschreibers Sandmann wird am 12.05.1751 getauft <br>https://data.matricula-online.eu/de/deutschland/preussischer_kulturbesitz/garnisons-kirchenbuecher-glatz/Infanterie-Regiment+Nr.+33-1/?pg=136</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Akzise-Einnehmer</strong> </p>



<p>Seit der preußischen Besitznahme der Grafschaft Glatz bis zum Jahr 1820 &nbsp;wurde die <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Akzise" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Akzise" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Akzise<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Steuer) erhoben. Eine genaue Anweisung war in den jeweiligen Stadtverfassungen festgelegt, wie auch für Glatz. &nbsp;Die Akzise-Häuser standen dicht vor den Toren.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-122.jpeg" data-lbwps-width="947" data-lbwps-height="618" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-122-300x196.jpeg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="947" height="618" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-122.jpeg" alt="Auszug aus dem Militärkirchenbuch Glatz, Taufen 1741-1791, 33. Regiment, Seite 122" class="wp-image-5997" style="width:725px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-122.jpeg 947w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-122-300x196.jpeg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Taufen-1741-1791-33.-Regiment-Seite-122-768x501.jpeg 768w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Auszug aus dem Militärkirchenbuch Glatz, Taufen 1741-1791, 33. Regiment, Seite 122 <br>Der Sohn des Accise Einnehmer Schwager wird am 25.08.1747 getauft<br>https://data.matricula-online.eu/de/deutschland/preussischer_kulturbesitz/garnisons-kirchenbuecher-glatz/Infanterie-Regiment+Nr.+33-1/?pg=119</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Stadttore in Glatz</strong></p>



<p>Glatz bestand zu allen Zeiten aus zwei selbständigen Teilen: Die Stadt und die Festung auf dem Schlossberg. Die Stadt galt damals nicht als <a href="https://sbc.org.pl/Content/8938/PDF/ii4026-1885-00-0001.pdf" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Festung" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Festung<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Die auf der Bergseite thronende Befestigungsanlage gab der Stadt Rückendeckung. Die der Neiße umliegenden Stadtteile waren von einer befestigten Stadtmauer umgeben mit Türmen und Toren. (Quelle: Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens 1885, Seite 2)</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk.jpg" data-lbwps-width="2304" data-lbwps-height="3456" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="683" height="1024" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-683x1024.jpg" alt="Das Foto zeigt die Brücktorbrücke in Glatz mit Figur des Hl. Nepomuk" class="wp-image-5975" style="width:448px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-683x1024.jpg 683w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-200x300.jpg 200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-768x1152.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-1024x1536.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-1365x2048.jpg 1365w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-1200x1800.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-1980x2970.jpg 1980w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/10/Bruecktorbruecke-in-Glatz-Figur-des-Hl.-Nepomuk-scaled.jpg 1707w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Brücktorbrücke in Glatz mit Figur des Hl. Nepomuk</figcaption></figure>
</div>


<p>Die <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stadtmauer" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Stadtmauer" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Stadtmauer<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>/Stadtbefestigung in Glatz hatte gegen Ende der Habsburger Zeit <br>(um 1740) fünf Haupttore:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Das Frankensteiner Tor im Norden </li>



<li>Das Böhmische Tor im Westen</li>



<li>Das Grüne Tor, das auch Pfaffen- oder Schultor genannt wurde</li>



<li>Das Brücktor</li>



<li>Wassertor</li>
</ul>



<p>Im Jahr 1763 kam die <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Grafschaft_Glatz" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Grafschaft Glatz" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Grafschaft Glatz <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>endgültig in den Besitz Preußens. <br>Unter <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Friedrich_II._(Preu%C3%9Fen)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Friedrich II." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Friedrich II.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> wurde die Festung ab ca. 1770 ausgebaut. So wurde u.a. die Stadtmauer bis auf das damalige Franziskanerkloster (spätere Garnisonskirche) vorverlegt und das neue (äußere) Frankensteiner Tor angelegt. Dieses Tor bezeichnete man auch als Spital- oder Halbendorfer Tor.</p>



<p>Die Entwicklung und Steigerung des Verkehrs um 1880 hatte bauliche Konsequenzen in Glatz. So begann man&nbsp;von 1880 bis 1911 die schönen <a href="https://books.google.de/books?id=II3VAAAAMAAJ&amp;pg=PA65&amp;dq=mittelalterliche+stadtmauer+in+glatz&amp;hl=de&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjk0fe_yY-QAxWb4AIHHSMoAc04ChDoAXoECAcQAw#v=onepage&amp;q=mittelalterliche%20stadtmauer%20in%20glatz&amp;f=false" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Stadttore" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Stadttore<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> abzubrechen. </p>



<p>Quellen: <br>Edwin Stein:  Monographien deutscher Städte, Band XIX, Die Grafschaft Glatz, die bauliche Entwicklung der Stadt Glatz, Seite 37-54</p>



<p>Prof. Dr. Heinz Marx:  Die steinerne Brücke zu Glatz und die letzten Stadttore der Festungsstadt, Häämtebärnla 1995, Seite 47-53</p>



<p><br></p>



<p><br><br></p>



<p></p>



<p></p>



<p><br><br></p>



<p><br><br><br></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/historische-berufe-in-glatz-der-thorschreiber/" data-wpel-link="internal">Historische Berufe in Glatz – Der Thorschreiber</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/historische-berufe-in-glatz-der-thorschreiber/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Fortsetzung Projekt Militärkirchenbücher Garnison Glatz</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/fortsetzung-projekt-militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/fortsetzung-projekt-militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 31 Aug 2025 05:31:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Aktuelles]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Projekte]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesien]]></category>
		<category><![CDATA[Suchen]]></category>
		<category><![CDATA[47. Infanterie-Regiment]]></category>
		<category><![CDATA[FGG-Projekt]]></category>
		<category><![CDATA[Garnison Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Militärkirchenbücher]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5844</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nachdem bisher insgesamt 9 Kirchenbücher mit Geburten, Trauungen und Verstorbenen aus der Festung Glatz indexiert worden sind, wird das Projekt nun fortgeführt. Unsere Forschungsgruppe (FGG) hat weitere Reproduktionen von Militärkirchenbüchern des Geheimen Staatsarchivs Preußischer Kulturbesitz (GStA) erworben.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/fortsetzung-projekt-militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/" data-wpel-link="internal">Fortsetzung Projekt Militärkirchenbücher Garnison Glatz</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe.jpg" data-lbwps-width="1600" data-lbwps-height="1030" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-300x193.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="659" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-1024x659.jpg" alt="Das Bild zeigt Glatz auf einem Merian Stift von 1650 https://de.wikipedia.org/wiki/K%C5%82odzko#/media/Datei:Glatz_(Merian)_Farbe.jpg" class="wp-image-5856" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-1024x659.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-300x193.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-768x494.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-1536x989.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe-1200x773.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Glatz_Merian_Farbe.jpg 1600w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Das Bild zeigt Glatz auf einem Merian Stich von 1650 https://de.wikipedia.org/wiki/K%C5%82odzko#/media/Datei:Glatz_(Merian)_Farbe.jpg</figcaption></figure>
</div>


<p>Nachdem bisher insgesamt&nbsp;9 Kirchenbücher&nbsp;mit Geburten, Trauungen und Verstorbenen aus der&nbsp;<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Festung_Glatz" target="_blank" rel="noreferrer noopener nofollow external" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Festung Glatz<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> indexiert worden sind, wird das Projekt nun fortgeführt. Unsere Forschungsgruppe (FGG) hat weitere Reproduktionen von Militärkirchenbüchern des Geheimen Staatsarchivs Preußischer Kulturbesitz <a href="https://gsta.preussischer-kulturbesitz.de/ueber-uns/newsroom/dossiers/militaer-in-preussen/militaerkirchenbuecher.html" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="(GStA)" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">(GStA)<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> erworben.</p>



<p><strong>Infanterie-Regiment 47</strong></p>



<p class="has-text-align-left">Drei ergänzende Kirchenbücher der 47. Garnison sind aktuell neu auf <a href="https://data.matricula-online.eu/de/deutschland/preussischer_kulturbesitz/garnisons-kirchenbuecher-glatz/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Matricula" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Matricula<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> zu finden. Es handelt sich um folgende Matriken:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Taufbuch 1748-1755</li>



<li>Tauf-, Trauungsbuch 1754-1797</li>



<li>Tauf-, Trauungsbuch 1797-1809</li>
</ul>



<p class="has-text-align-left">Ganz eilige Forscher können sich hier schon einen Überblick verschaffen.<br><br><br><strong>Indexierung mit DES</strong><br><br>Astrid Kreuz und Ursula Holz sind am letzten Wochenende mit der <a href="https://wiki.genealogy.net/Garnison_Glatz/Milit%C3%A4rkirchenb%C3%BCcher/Projektbeschreibung" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Erfassung" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Erfassung <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>gestartet. Obwohl die Erfasserinnen an undeutliche Handschriften und verschiedene Schreibweisen gewöhnt sind, ist der Beginn mit dem Jahr 1754 wieder eine neue Herausforderung. Die Schriften der Militärseelsorger wechseln häufig. Hinzu kommt, dass auf einigen Seiten die Tinte stark verblasst ist. &nbsp;<br></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Bildschirmfoto_26-8-2025_171051_data.matricula-online.eu_-e1756223442944.jpeg" data-lbwps-width="1004" data-lbwps-height="780" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Bildschirmfoto_26-8-2025_171051_data.matricula-online.eu_-e1756223442944-300x233.jpeg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="706" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Bildschirmfoto_26-8-2025_171051_data.matricula-online.eu_-1024x706.jpeg" alt="Dies ist ein Bildschirmfoto aus Tauf-, Trauungsbuch Infanterie-Regiment Nr. 47-5, GStA PK, VIII MKB Nr. 1586 Bildnummer 0019" class="wp-image-5853" style="width:738px;height:auto"/></a><figcaption class="wp-element-caption">Bildschirmfoto aus Tauf-, Trauungsbuch Infanterie-Regiment Nr. 47-5, GStA PK, VIII MKB Nr. 1586 Bildnummer 0019</figcaption></figure>
</div>


<p class="has-text-align-left">Die bisher und laufenden transkribierten Daten des Gesamt-Projektes Militärkirchenbücher der Festung Glatz sind in einer <a href="https://des.genealogy.net/KBGlatz/search/index" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Datenbank" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Datenbank<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> gespeichert. Es gibt außerdem begleitende <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-grafschaft/gestern/#geschichtegrafschaftglatz" target="_blank" rel="noopener nofollow" title="Geschichtsdaten" data-wpel-link="internal">Geschichtsdaten</a> zu dem o.a. Zeitraum.<br><br></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/fortsetzung-projekt-militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/" data-wpel-link="internal">Fortsetzung Projekt Militärkirchenbücher Garnison Glatz</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/fortsetzung-projekt-militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Der Kreisvicar Kaulig in Neurode</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/der-kreisvicar-kaulig-in-neurode/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/der-kreisvicar-kaulig-in-neurode/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 17 Aug 2025 06:08:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biographien]]></category>
		<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Neurode]]></category>
		<category><![CDATA[Eduard Joseph Anton Kaulig]]></category>
		<category><![CDATA[Krainsdorf]]></category>
		<category><![CDATA[Kreisvicar Neurode]]></category>
		<category><![CDATA[Lehrerfamilie Kaulig]]></category>
		<category><![CDATA[Ludwigsdorf]]></category>
		<category><![CDATA[Neurode]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5776</guid>

					<description><![CDATA[<p>Eduard Joseph Anton Kaulig, der spätere Kreisvicar und Pfarr-Administrator in Neurode (heute Nowa Ruda), hat seine Wurzeln in Krainsdorf. Er stammt aus einer Lehrerfamilie. Einer seiner Vorfahren, Antonius Franz Kaulig, wird bereits 1716 als Schulmeister in Krainsdorf erwähnt.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/der-kreisvicar-kaulig-in-neurode/" data-wpel-link="internal">Der Kreisvicar Kaulig in Neurode</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer.jpg" data-lbwps-width="555" data-lbwps-height="439" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer-300x237.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="555" height="439" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer.jpg" alt="Das Foto zeigt den &quot;Besuch beim Dorfpfarrer, Gemälde von Ludwig Knaus, 1905&quot; https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer.jpg" class="wp-image-5771" style="width:616px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer.jpg 555w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer-300x237.jpg 300w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">&#8220;Besuch beim Dorfpfarrer, Gemälde von Ludwig Knaus, 1905&#8221;<br>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ludwig_Knaus_Besuch_beim_Dorfpfarrer.jpg</figcaption></figure>
</div>


<p>Eduard Joseph Anton Kaulig, der spätere Kreisvicar und Pfarr-Administrator in <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Nowa_Ruda" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Neurode" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Neurode<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (heute Nowa Ruda), hat seine Wurzeln in Krainsdorf. Er stammt aus einer Lehrerfamilie.&nbsp;Einer seiner Vorfahren, Antonius Franz Kaulig, wird bereits 1716 als Schulmeister in Krainsdorf erwähnt.</p>



<p><strong>Familie Kaulig</strong></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Staendebuch-Lehrer.jpg" data-lbwps-width="560" data-lbwps-height="820" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Staendebuch-Lehrer-205x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="560" height="820" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Staendebuch-Lehrer.jpg" alt="Das Foto zeigt einen Schulmeister aus dem Lehrer-Ständebuch Datei:Fotothek df tg 0008496 Ständebuch ^ Lehrstand ^ Beruf ^" class="wp-image-5772" style="width:432px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Staendebuch-Lehrer.jpg 560w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Staendebuch-Lehrer-205x300.jpg 205w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Ständebuch Lehrer<br> Datei:Fotothek df tg 0008496 Ständebuch ^ Lehrstand ^ Beruf ^</figcaption></figure>
</div>


<p>In der Familienforschung erkennt man häufig in mehreren Generationen den gleichen Beruf. Die „Vererbung“ innerhalb der Familie betraf viele Berufsgruppen, besonders in der Landwirtschaft und im Handwerk. In der Familie Kaulig sind es die Lehrer oder auch Schulmeister genannt. &nbsp;Bereits 1631 gab es Volksschulen u.a. in den Dörfern Krainsdorf, Ludwigsdorf, Hausdorf. <br>Quelle: <a href="https://sbc.org.pl/dlibra/publication/437576" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Vierteljahrsschrift für Geschichte und Heimathskunde der Grafschaft Glatz, 1886/1887, Jg. 6 &#8211; Schlesische Digitale Bibliothek<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, Seite 33</p>



<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-d0b3c9c8 wp-block-columns-is-layout-flex">
<div class="wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow" style="--col-width:100%;flex-basis:100%">
<div class="wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-d0b3c9c8 wp-block-columns-is-layout-flex">
<div class="wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow" style="--col-width:100%;flex-basis:100%">
<div class="wp-block-group alignwide"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-d0b3c9c8 wp-block-columns-is-layout-flex">
<div class="wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow" style="--col-width:100%;flex-basis:100%">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p></p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td><strong>Schulmeister Kaulig</strong></td><td><strong>Geboren</strong></td><td><strong>Geburtsort</strong></td><td><strong>Schulmeister/</strong><br><strong>Lehrer in</strong></td></tr><tr><td>Antonius Franz</td><td>1688</td><td>Hausdorf</td><td>Krainsdorf</td></tr><tr><td>Johann Heinrich</td><td>ca. 1715</td><td>Krainsdorf ?</td><td>Passendorf</td></tr><tr><td>Ernest Anton</td><td>1730</td><td>Krainsdorf</td><td>Krainsdorf</td></tr><tr><td>Johann Heinrich Laurenz </td><td>1745</td><td>Passendorf</td><td>Rothwaltersdorf</td></tr><tr><td>Ignatz Franz Ernst</td><td>1755</td><td>Krainsdorf</td><td>Krainsdorf</td></tr><tr><td>Joseph Casimir</td><td>1759</td><td>Krainsdorf</td><td>Krainsdorf</td></tr><tr><td>Ignatz</td><td>ca. 1776</td><td>Rothwaltersdorf</td><td>Wünschelburg</td></tr><tr><td>Johann Joseph Franz Hyacint Anton Ignatz </td><td>1784</td><td>Krainsdorf</td><td>Krainsdorf, später Ludwigsdorf</td></tr></tbody></table></figure>


</div></div>
</div></div>
</div></div>
</div>
</div>
</div></div>
</div></div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div></div>



<p><strong>Eduard Joseph <u>Anton</u> Kaulig</strong></p>



<p>wurde geboren am 30.11.1814 in <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Krajan%C3%B3w" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Krainsdorf" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Krainsdorf<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (heute Krajanów). Seine Eltern waren der Krainsdorfer, spätere Ludwigsdorfer Schullehrer Johann Joseph Franz Hyacint Anton Ignatz <a href="https://www.ursulaholz.de/schlesien-grafschaft-glatz/loeffler/personen-index-loeffler/jt-0-a-4/4!JT00001016" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Kaulig" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Kaulig<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> und Anna Maria Elisabeth Meisner. Einer seiner Taufpaten ist der Capellan aus Ludwigsdorf, Antonius Pollag, der spätere Pfarrer in Volpersdorf. &nbsp;Ob ihn dieser Pate auf seinen weiteren Lebensweg vorbereitet hat? &nbsp;Es ist anzunehmen, dass Eduard Joseph Anton Kaulig das Katholische Gymnasium in Glatz besucht hat und ca. 1830 das Priesterseminar in Breslau.</p>



<p><strong>Ordination</strong></p>



<p>Als&nbsp;<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Tischtitel" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Tischtitel" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Tischtitel<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>&nbsp;(lateinisch&nbsp;<em>titulus mensae</em>) wurde es im deutschsprachigen Gebiet früher bezeichnet, wenn ein katholischer Priester&nbsp;vor seiner Priesterweihe&nbsp;die Zusage geben musste, dass er materiell versorgt bleibt, auch wenn er sein Priesteramt nicht mehr ausüben kann. Dies geschah meist durch die Zusage einer Stiftung oder einer vermögenden Person, die dann für seinen Unterhalt zu sorgen hatte.<br>Der Patron des Eduard Joseph Anton Kaulig war der <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Eberhard_zu_Stolberg-Wernigerode" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Rgraf. Stollberg Wernigerode auf Peterswaldau" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Rgraf. Stollberg Wernigerode auf Peterswaldau <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, der am 12.11.1836&nbsp; durch den „Tischtitel“ mit sämtlichen Gütern im Reichenbacher Kreise haftete.</p>



<p>Am 25.07.1837 empfing Eduard Kaulig zu Breslau die Ordination (Priesterweihe) vom <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Leopold_von_Sedlnitzky" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Bischof von Sedlinitzky" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Bischof von Sedlnitzky<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.</p>



<p><strong>Der geistlicher Werdegang</strong></p>



<p>Lt. Kögler’s „Beschreibung von Reinerz“ aus der Feder von Wilhelm Hohaus:<br><em>Es kam am &nbsp;27. September 1837 der neu geweihte Priester Eduard Kaulig nach Bad Reinerz. Ab 16. Februar 1842 wechselte er als Assistent in die Seelsorge nach Mittelsteine</em>&#8220;.<br>Als Kaplan in Kunzendorf, Kreis Habelschwerdt wird Eduard Kaulig 1851 genannt.</p>



<p>Im Jahr 1858 erfolgte die Berufung zum „Pfarrei-Administrator und Kreisvicar des Glätzer- und Neuroder Kreises“. (Quelle: Verzeichnis der Pfarrtheien und Katholischen Geistlichen in der Grafschaft Glatz, 1851)<br><br>In seiner neuen Position koordinierte er bereits 1858 den Religionsunterricht in der Volksschule Bad Altheide, siehe <a href="https://www.grafschaft-glatz.de/literat/althwb09.pdf" data-wpel-link="external" target="_blank" rel="nofollow external noopener noreferrer" class="wpel-icon-right">Altheider Weihnachtsbrief 2005<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, Seite 118 und 119.<br>Er war nicht nur Kreisvicar und Pfarr-Administrator sondern auch Schulrevisor für Königswalde. Am 11. Juni 1873 verließ er den Ort Königswalde und siedelte nach Ludwigsdorf über. Hier sollte er nach dem Wunsch des geistlichen Obern in der Seelsorge aushelfen (Schulchronik Königswalde, Seite 29).<br></p>



<p><strong>Gründung des katholischen Gesellenvereins in Neurode<br><br></strong>Zwischen 1855 und 1878 bildete sich in Neurode eine Anzahl kirchlicher und sozialer Vereine, die das gesellige Leben pflegten. Im November1859 gründete der Kreisvikar Kaulig einen katholischen <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gesellenverein" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Gesellenverein" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Gesellenverein<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, später bekannt als Kolpingfamilie, mit wöchentlichen Zusammenkünften. (Quelle: Chronik der Stadt Neurode von Dr. Joseph Wittig, Seite 388)</p>



<p><strong>Vergehen gegen die öffentliche Ordnung</strong></p>



<p>Zur Zeit des Kulturkampfes, die Auseinandersetzung des preußischen Staates mit der katholischen Kirche, erhielten mehrere Geistliche in der Grafschaft Glatz Bestrafungen.<br>Das traf auch den Kreisvicar von Neurode, Eduard Joseph Anton Kaulig. Er wurde zu einer Woche Festungshaft verurteilt. Was hatte man ihm vorgeworfen?</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan.jpg" data-lbwps-width="1058" data-lbwps-height="1298" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan-245x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="835" height="1024" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan-835x1024.jpg" alt="Das Foto zeigt Bismarck, der versucht die Kuppel des Petersdoms einzureißen. https://de.wikipedia.org/wiki/Kanzelparagraph" class="wp-image-5774" style="width:474px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan-835x1024.jpg 835w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan-245x300.jpg 245w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan-768x942.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Felix-Regamey_Bismarck-and-Satan.jpg 1058w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption"> Bismarck, der versucht die Kuppel des Petersdoms einzureißen.<br>https://de.wikipedia.org/wiki/Kanzelparagraph</figcaption></figure>
</div>


<p>Am 10.12.1871 schränkte man die Freiheit des Kanzelworts ein. Wegen einer unangemessenen Äußerung in der Predigt, die er am 29. März 1875 in <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sokolec_(Nowa_Ruda)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Falkenberg&nbsp;" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Falkenberg&nbsp;<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>(heute Sokolec) gehalten hatte, kam er mit dem <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kanzelparagraph" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Kanzelparagraphen" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Kanzelparagraphen<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> in Konflikt. (Quelle: &nbsp;AGG-Mitteilungen 18 von&nbsp; 2019, Grafschaft Glatzer Strafprozesse vor dem Reichsgericht (1879-1945) von Klaus Hübner, Seite 82)</p>



<p><strong>Goldenes Priesterjubiläum</strong></p>



<p>Sein 50-jähriges Jubiläum nach der Priesterweihe feierte Eduard Kaulig am 27. Juli 1887 in Ludwigsdorf. Es wurde ein feierliches Hochamt mit 17 geistlichen Herren zelebriert. <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Hoffmann_(Gro%C3%9Fdechant)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Großdechant Hoffmann" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Großdechant Hoffmann <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>aus Neurode überreichte dem Jubilar die Ernennung zum „<strong>Fürstbischöflichen Notarius</strong>“ lt. <a href="https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/792564/0531_NDIGCZAS041932_112521710.pdf" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Breslauer Zeitung" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Breslauer Zeitung<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> Nr. 532, 03.08.1887, Seite 5.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Danksagung-Kaulig.jpeg" data-lbwps-width="320" data-lbwps-height="463" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Danksagung-Kaulig-207x300.jpeg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="320" height="463" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Danksagung-Kaulig.jpeg" alt="Danksagung 50-jähriges Priesterjubiläum Eduard Anton Joseph Kaulig im Der Gebirgsbote 1887 [Jg.39]" class="wp-image-5775" style="width:462px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Danksagung-Kaulig.jpeg 320w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/08/Danksagung-Kaulig-207x300.jpeg 207w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Danksagung 50-jähriges Priesterjubiläum <br>Eduard Anton Joseph Kaulig<br>Der Gebirgsbote 1887 [Jg.39]</figcaption></figure>
</div>


<p>Zuvor hatte er im September 1883 in Ludwigsdorf sein<a href="https://www.bibliotekacyfrowa.pl/Content/56716/PDF/directory.pdf?handler=pdf" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="25-jähriges Jubiläum" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right"> 25-jähriges Jubiläum<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> als Kreisvicar des Glatzer und Neurodes Kreises gefeiert.&nbsp;Als Festgabe wurde ihm dabei ein prächtiger Lehnsessel überreicht.</p>



<p><strong>Lebensende</strong></p>



<p>Eduard Joseph Anton Kaulig starb am 05. Mai 1897 mit 82 Jahren in seiner Wohnung im Neuroder Pfarrhaus. Die Beisetzung erfolgte auf dem Friedhof in Neurode am<br>08. Mai 1897 durch den Großdechanten, Prälat Dr. <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Mandel_(Theologe)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Ernst Mandel" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Ernst Mandel<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> aus Niederhannsdorf.</p>



<p><br><br><br></p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/der-kreisvicar-kaulig-in-neurode/" data-wpel-link="internal">Der Kreisvicar Kaulig in Neurode</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/der-kreisvicar-kaulig-in-neurode/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ein aufschlussreicher Fund</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/ein-aufschlussreicher-fund/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/ein-aufschlussreicher-fund/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 13 Jul 2025 04:56:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Neurode]]></category>
		<category><![CDATA[Bayern]]></category>
		<category><![CDATA[Beutengrund]]></category>
		<category><![CDATA[Braunauer Ländchen]]></category>
		<category><![CDATA[Freundschaftsbuch]]></category>
		<category><![CDATA[Hannig]]></category>
		<category><![CDATA[Neuroder Gegend]]></category>
		<category><![CDATA[Tuntschendorf]]></category>
		<category><![CDATA[Umblauf]]></category>
		<category><![CDATA[verschollene Kirchenbücher]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5639</guid>

					<description><![CDATA[<p>Verfolgt man einzelne Stammbäume in der Neuroder Gegend, entdeckt man oft nach einigen Generationen Vorfahren aus dem Braunauer Ländchen. Dies ist nicht ungewöhnlich. Die Grafschaft Glatz und Braunau sind historisch verbunden und liegen geographisch in unmittelbarer Nähe zueinander. Bei der Recherche nach den Vorfahren der Familie Hannig aus dem Beutengrund entdeckt man aber noch mehr....</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/ein-aufschlussreicher-fund/" data-wpel-link="internal">Ein aufschlussreicher Fund</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661.jpg" data-lbwps-width="1988" data-lbwps-height="1518" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-300x229.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="782" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-1024x782.jpg" alt="Dies Foto zeigt die Illustration des Stammbuchs Rupstein II. Illustration des Stammbuchs Rupstein (1773) https://de.wikipedia.org/wiki/Stammbuch_(Freundschaftsalbum)#/media/Datei:Stammbuch_Rupstein_II..jpg" class="wp-image-5637" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-1024x782.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-300x229.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-768x586.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-1536x1173.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-1200x916.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661-1980x1512.jpg 1980w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuch_Rupstein_II-scaled-e1751986777661.jpg 1988w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Illustration des Stammbuchs Rupstein (1773)
https://de.wikipedia.org/wiki/Stammbuch_(Freundschaftsalbum)#/media/Datei:Stammbuch_Rupstein_II..jpg</figcaption></figure>
</div>


<p>Verfolgt man einzelne Stammbäume in der Neuroder Gegend, entdeckt man oft nach einigen Generationen Vorfahren aus dem Braunauer Ländchen. Dies ist nicht ungewöhnlich. Die Grafschaft Glatz und <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Broumov" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Braunau" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Braunau<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> sind historisch verbunden und liegen geographisch in unmittelbarer Nähe zueinander. Bei der Recherche nach den Vorfahren der Familie Hannig aus dem <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bartnica" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Beutengrund" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Beutengrund <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>entdeckt man aber noch mehr&#8230;.</p>



<p><strong>Johann Joseph Hannig</strong></p>



<p>wurde 1846 in <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awierki_(Nowa_Ruda)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Königswalde" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Königswalde<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, Ortsteil Beutengrund, als Sohn eines Webers und Gärtners geboren. Bei den Taufpaten seines Vaters, Johann Josephus Hannig im Jahr 1819, gibt es bereits einen ersten Hinweis auf Verwandtschaft im Braunauer Ländchen. Verfolgt man die Familie Hannig weiter zurück, gelangt man zu den Herkunftsorten Schönau, Rosenthal u.a. .&nbsp;Zum Thema Forschung in den Braunauer Matrikeln wurde bereits <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/migration-aus-dem-braunauer-laendchen/" target="_blank" rel="noopener" title="berichtet." data-wpel-link="internal">berichtet.</a></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489.jpg" data-lbwps-width="2338" data-lbwps-height="1700" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-300x218.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="745" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-1024x745.jpg" alt="Dies Bild zeigt die Stammfolge der Familie Hannig" class="wp-image-5638" style="width:558px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-1024x745.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-300x218.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-768x558.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-1536x1117.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-2048x1489.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-1200x873.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbaum-Familie-Hannig-001-e1751819359489-1980x1440.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Stammfolge Familie Hannig</figcaption></figure>
</div>


<p>Die Vorfahren der Ehefrauen in der Familie Hannig werden erst durch die Stammfolge eines Eintrags im Freundschaftsbuch transparenter.</p>



<p><strong>Was ist ein Freundschaftsbuch?</strong></p>



<p>Ein Stammbuch&nbsp;(<em>Album Amicorum</em>) &nbsp;wurde auch <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stammbuch_(Freundschaftsalbum)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Freundschaftsalbum" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Freundschaftsalbum<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> genannt. Das Buch entstand während der <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Reformation" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Reformation" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Reformation<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Zunächst wurden nur Handschriften erfasst.<br>Danach war das Büchlein verbreitet bei Studenten und in Künstlerkreisen. Freunde und Bekannte verfassten Einträge mit kleinen Texten, Gedichten und Illustrationen. &nbsp;<br></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg.jpg" data-lbwps-width="1860" data-lbwps-height="1126" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-300x182.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="620" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-1024x620.jpg" alt="Auf dem Foto sieht man ein koloriertes Stammbuchblatt https://de.wikipedia.org/wiki/Stammbuch_(Freundschaftsalbum)#/media/Datei:Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg.jpg" class="wp-image-5677" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-1024x620.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-300x182.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-768x465.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-1536x930.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg-1200x726.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg.jpg 1860w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Koloriertes Stammbuchblatt Rhenania Heidelberg https://de.wikipedia.org/wiki/Stammbuch_(Freundschaftsalbum)#/media/Datei:Stammbuchblatt_Rhenania_Heidelberg.jpg</figcaption></figure>
</div>


<p>Eine frühe Form des späteren <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Poesiealbum" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Poesiealbums" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Poesiealbums<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Man notierte auch Gedenk- und Geburtstage von Freunden. Später kamen Lebensdaten hinzu. Die Herzogin Anna Amalia Bibliothek in Weimar verwahrt die <a href="https://www.klassik-stiftung.de/forschung/sammlungen-bestaende/sammlung/stammbuchsammlung/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="weltweit größte Sammlung" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">weltweit größte Sammlung<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> an Freundschaftsbüchern aus der Zeit von 1550 bis 1950.&nbsp; <br>Das <a href="https://raa.gf-franken.de/de/projekt.html" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Repertorioum Album Amicorum" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Repertorioum Album Amicorum<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> ist ein Projekt, welches sich dem Nachweis von Stammbüchern und Stammbucheinträgen widmet incl. &nbsp;weltweit größter Datenbank.</p>



<p><strong>Freundschaftsbücher des Braunauer Bezirkes</strong></p>



<p>In den dortigen Pfarreien legte man sogenannte Freundschaftsbücher an. Einige Bücher sind erhalten geblieben und liegen im <a href="https://www.portafontium.eu/cbguide/soaz-na?language=de" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Archiv in Nachod" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Archiv in Nachod<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Online sind sie nicht verfügbar. In diesen Unterlagen wurden bei dem Aufgebot für die Trauung die Abstammungen der Brautleute aufgezeichnet. Ähnlich wie eine Ahnentafel, meistens bis zu der Generation der Urgroßeltern.</p>



<p>Warum ermittelte man die Vorfahren anhand eines Stammbuchs? Der Grund mag begründet sein in der Abgeschiedenheit des Braunauer Ländchens zu <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Provinz_Schlesien" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Preußisch-Schlesien" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Preußisch-Schlesien <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>und den tschechischen Orten. Man wollte bei einer Heirat eine Verwandtschaft zwischen den Brautleuten <a href="https://www.google.de/books/edition/Sudetendeutsche_Familienforschung/KygSAAAAIAAJ?hl=de&amp;gbpv=1&amp;dq=Freundschaftsb%C3%BCcher+iin+B%C3%B6hmen&amp;pg=PA143&amp;printsec=frontcover" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="ausschließen." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">ausschließen.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Quelle: Sudetendeutsche Familienforschung Bände 1-3, Seite 143)</p>



<p><strong>Vorfahren Tobias Hannig und Elisabeth Schwanse</strong></p>



<p>Für das Aufgebot im Jahr 1722 von T. Hannig und E. Schwanse&nbsp; gibt es einen Eintrag in dem Freundschaftsbuch für den Ort Schönau. Der Stammbaum kann bei der <a href="https://tng.braunauer-ahnenforschung.de/getperson.php?personID=I12025&amp;tree=Land" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Braunauer Ahnenforschung" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Braunauer Ahnenforschung <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>online recherchiert werden.</p>



<p><strong>Herkunft Tuntschendorf</strong></p>



<p>Bei der mütterlichen Stammfolge der Braut erkennt man Vorfahren aus der Grafschaft Glatz.&nbsp; <a href="https://tng.braunauer-ahnenforschung.de/getperson.php?personID=I57497&amp;tree=Land" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Maria Umblauf" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Maria Umblauf<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, &nbsp;die Mutter von Elisabeth Schwanse, stammt aus <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/T%C5%82umacz%C3%B3w" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Tuntschendorf." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Tuntschendorf.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> Sie wurde&nbsp; ca. 1665 geboren und heiratete um 1690 Georg Schwanse. Die Trauung muss am Wohnort der Braut, in Tuntschendorf, stattgefunden haben.<br>Bei den Urgroßeltern (Großgroßeltern) wird Martin Umblauf angegeben, der aus dem „Bayer Landt“, also<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bayern" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Bayern" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right"> Bayern<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> stammen soll.<br>Eine Vermutung:&nbsp; Er könnte zur Zeit des <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_von_Bayern_(1500%E2%80%931560)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Herzog Ernst von Bayern" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Herzog Ernst von Bayern <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>gekommen sein, der von 1549-1560 Pfandherr der Grafschaft Glatz war.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau.jpg" data-lbwps-width="1200" data-lbwps-height="1663" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau-216x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="739" height="1024" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau-739x1024.jpg" alt="Eine Fotografie von Herzog Ernst von Bayern" class="wp-image-5662" style="width:336px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau-739x1024.jpg 739w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau-216x300.jpg 216w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau-768x1064.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau-1108x1536.jpg 1108w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/07/Herzog_Ernst_in_Bayern_Administrator_des_Bistums_Passau.jpg 1200w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_von_Bayern_(1500%E2%80%931560)#/media/Datei:Herzog_Ernst_in_Bayern,_Administrator_des_Bistums_Passau.jpg" data-wpel-link="external" target="_blank" rel="nofollow external noopener noreferrer" class="wpel-icon-right">Herzog Ernst in Bayern, Administrator des Bistums Passau &#8211; Ernst von Bayern (1500–1560) – Wikipedia<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></figcaption></figure>
</div>


<p>Die Kirchenbücher von Tuntschendorf vor 1766 sind verschollen. Daher ist leider eine weitere genaue Recherche &nbsp;nicht möglich.</p>



<p><strong>Schlussbemerkung</strong></p>



<p>Durch den Eintrag im Freundschaftsbuch Schönau wurden weitere Personen in der Ahnenreihe bekannt. Somit kann ein toter Punkt in dem Stammbaum Hannig vorläufig geschlossen werden.<br><br>Liebe Leserinnen und Leser,<br>wer kennt den Verbleib der Kirchenbücher von Tuntschendorf (heute Tłumaczów) vor 1766? Gerne würde unsere Forschungsgruppe diese Bücher digitalisieren und anschließend an den Besitzer zurückgeben. Bei Hinweisen sind wir für eine E-Mail dankbar: <strong><a href="mailto: PR@Forschungsgruppe-Grafschaft-Glatz.de" title="">PR@Forschungsgruppe-Grafschaft-Glatz.de</a></strong><br></p>



<p></p>



<p><br></p>



<p><br></p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/ein-aufschlussreicher-fund/" data-wpel-link="internal">Ein aufschlussreicher Fund</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/ein-aufschlussreicher-fund/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Vom Glatzer Land ins Waldenburger Bergland</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/vom-glatzer-land-ins-waldenburger-land/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/vom-glatzer-land-ins-waldenburger-land/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 18 May 2025 05:31:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Neurode]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesien]]></category>
		<category><![CDATA[Beutengrund]]></category>
		<category><![CDATA[Firma Websky]]></category>
		<category><![CDATA[Gaststätte zur Hoffnung]]></category>
		<category><![CDATA[Kolonie Goldwasser]]></category>
		<category><![CDATA[Landkreis Waldenburg]]></category>
		<category><![CDATA[Mischehen]]></category>
		<category><![CDATA[Wüstegiersdorf]]></category>
		<category><![CDATA[Wüstewaltersdorf]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5217</guid>

					<description><![CDATA[<p>Alte Bach- und Waldnamen in der Umgebung von Wüstewaltersdorf deuten auf Versuche des Bergbaus im Mittelalter hin.  So auch die Kolonie und der gleichlautende Bach „Goldwasser“, heute Zlote Wody.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/vom-glatzer-land-ins-waldenburger-land/" data-wpel-link="internal">Vom Glatzer Land ins Waldenburger Bergland</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697.jpg" data-lbwps-width="2560" data-lbwps-height="1740" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-300x204.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="696" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-1024x696.jpg" alt="Dieses Foto zeigt den Blick von der Bahnstrecke auf Niederwüstegiersdorf" class="wp-image-5253" style="width:714px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-1024x696.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-300x204.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-768x522.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-1536x1044.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-2048x1392.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-1200x816.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Blick-auf-Niederwuestegiersdorf-an-der-Bahnstrecke--scaled-e1744992126697-1980x1346.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Blick von der Bahnstrecke auf Niederwüstegiersdorf</figcaption></figure>
</div>


<p>Alte Bach- und Waldnamen in der Umgebung von Wüstewaltersdorf deuten auf Versuche des Bergbaus im Mittelalter hin.&nbsp; So auch die Kolonie und der gleichlautende Bach „Goldwasser“, heute Zlote Wody. Im Eulengebirge suchte man nach Silber und <a href="https://www.wuestewaltersdorf.de/htm/eule/eule-geschichten-silberloch.htm" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Golderzen." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Golderzen<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, was aber nicht erfolgreich war.</p>



<p><strong>Kolonie Goldwasser</strong></p>



<p>Der Goldwasser-Bach bildete nördlich von Königswalde die Grenze zum Ort Wüstegiersdorf, der bereits im <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Herzogtum_Schweidnitz-Jauer" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Herzogtum Schweidnitz" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Herzogtum Schweidnitz <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>lag. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert.jpg" data-lbwps-width="3882" data-lbwps-height="3294" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-300x255.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="869" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-1024x869.jpg" alt="Dies ist eine Karte der Herzogtümer Jauer und Schweidnitz. (Ducatus Iavariensis und Ducatus Schwidniciensis), Schlesienkarte von Petrus Schenk, 1710" class="wp-image-5251" style="width:711px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-1024x869.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-300x255.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-768x652.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-1536x1303.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-2048x1738.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-1200x1018.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/Karte_Schlesien_von_Petrus_Schenk_1710_flaechenkoloriert-1980x1680.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Herzogtümer Jauer und Schweidnitz (Ducatus Iavariensis und Ducatus Schwidniciensis), Schlesienkarte von Petrus Schenk, 1710</figcaption></figure>
</div>


<p>Die Kolonie Goldwasser gehörte zum Dorf <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Bartnica" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Beutengrund" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Beutengrund<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, (Bartnica), welches gegen Ende des 16. Jahrhunderts von der <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Stillfried-Rattonitz" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Familie von Stillfried" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Familie von Stillfried<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> gegründet wurde.<br>Im Jahr 1939 hatte der Beutengrund 857 Einwohner. Kirchlich war die Pfarrei in <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awierki_(Nowa_Ruda)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Königswalde" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Königswalde<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Swierki) in der Grafschaft Glatz zuständig.<br>Recherchiert man in der <a href="https://adressbuecher.genealogy.net/addressbooks/search" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Datenbank der Historischen Adressbücher von 1937" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Datenbank der Historischen Adressbücher von 1937<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> nach dem Ort Beutengrund erhält man ca. 10 Familiennamen für die Kolonie Goldwasser.</p>



<p><strong>Wüstegiersdorf&nbsp; (Schreibweise bis 1917&nbsp;Wüste Giersdorf)</strong></p>



<p>In „Zimmermanns Beyträge zur Beschreibung Schlesiens 1785“, Band 5, wird der Ort auch Giersdorf genannt, aufgeteilt nach Ober- und Nieder Wüste <a href="https://digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10014528?page=437" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Giersdorf." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Giersdorf. <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a><br>&nbsp;Im Jahr 1586 stellte man den Bergbau ein. Danach gehörte der Ort zu den sogenannten Weberdörfern. &nbsp;Bereits 1538 gab es hier eine mechanische Baumwollweberei. <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/G%C5%82uszyca" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Wüstegiersdorf (Głuszyca)" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Wüstegiersdorf (Głuszyca)<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> war ab 1816 Teil des Landkreises <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Landkreis_Waldenburg_i._Schles." target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Waldenburg" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Waldenburg<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%82brzych" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Wałbrzych" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Wałbrzych<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>).<br>Ein Teil der Ortschaft, ebenso wie der Nachbarort Dörnhau, gehörte während des 2. Weltkrieges zum <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Projekt_Riese" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Projekt Riese" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Projekt Riese<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.</p>



<p><strong>Egmund Websky</strong></p>



<p>Im Jahr 1862 wurde im Nachbarort Tannhausen (Jedlinka) eine Flachsgarnspinnerei eröffnet: Die Firma <a href="https://www.wuestewaltersdorf.de/htm/ww/ww-fabrik.htm" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Websky, Hartmann &amp; Wiesen AG." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Websky, Hartmann &amp; Wiesen AG.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/EgmontWebsky-1.jpg" data-lbwps-width="175" data-lbwps-height="252" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/EgmontWebsky-1.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="175" height="252" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/04/EgmontWebsky-1.jpg" alt="Portrait von Egmont Websky" class="wp-image-5252"/></a><figcaption class="wp-element-caption">Portrait von Egmont <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Egmont_Websky#/media/Datei:EgmontWebsky.jpg" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Websky" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Websky<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></figcaption></figure>
</div>


<p><br>Dieser Betrieb fertigte Tischdecken, Stoffe für Bettwäsche und Bucheinbandstoffe. &nbsp;Es entstanden viele Arbeitsplätze. <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Egmont_Websky" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Egmont Websky" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Egmont Websky<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> war ein Textilfabrikant mit <a href="https://wochenblatt.pl/seiner-zeit-weit-voraus/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="modernen
sozialen Ansichten." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">modernen<br>sozialen Ansichten.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> 1857 führte er bereits eine Fabrikkrankenkasse ein. Er sorgte nicht nur für eine angemessene Bezahlung, sondern ließ für seine Arbeiter Häuser bauen und erteilte Darlehen für den Kauf von Wohnungen.</p>



<p><strong>Vergnügungen in Richtung Waldenburg</strong></p>



<p>Eine ehemalige Bewohnerin aus der Kolonie Goldwasser berichtete, dass sie vor dem 2. Weltkrieg im Sommer häufig mit ihrer Schwester das&nbsp; Freibad in Wüstegiersdorf besuchte. Man konnte am Bahnhof Königswalde in den Zug steigen und war in ca. 15 Minuten am Ziel. Heute heißt die Bahnstation Bartnica (Beutengrund).&nbsp;Die Eisenbahnstrecke von Glatz nach Waldenburg &#8211; Dittersbach (52,7 km) wurde bereits 1880 eröffnet.</p>



<p>In Wüstegiersdorf und Wüstewaltersdorf gab es mehrere Vereine, die ihre <a href="https://www.wuestewaltersdorf.de/htm/ww/ww-brauchtum-feste.htm" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="alljährlichen Feste" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">alljährlichen Feste <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>traditionell feierten. <br>Zu Tanzveranstaltungen lud u. a. der bekannte und beliebte „<em> Gasthof zur Hoffnung“ </em>in Niederwüstegiersdorf, Hauptstr. 91, ein.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure data-wp-context="{&quot;imageId&quot;:&quot;69e17f5fde43e&quot;}" data-wp-interactive="core/image" data-wp-key="69e17f5fde43e" class="aligncenter size-large is-resized wp-lightbox-container"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="701" data-wp-class--hide="state.isContentHidden" data-wp-class--show="state.isContentVisible" data-wp-init="callbacks.setButtonStyles" data-wp-on--click="actions.showLightbox" data-wp-on--load="callbacks.setButtonStyles" data-wp-on-window--resize="callbacks.setButtonStyles" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-1024x701.jpg" alt="Auf diesem Foto sieht man die Gaststätte &quot;Die Hoffnung&quot; in Wüstegiersdorf im Jahr 1978" class="wp-image-5358" style="width:745px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-1024x701.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-300x205.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-768x526.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-1536x1052.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-2048x1402.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-1200x822.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/05/Gaststaette-Die-Hoffnung-in-Wuestegiersdorf-im-Jahr-1978-1980x1355.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /><button
			class="lightbox-trigger"
			type="button"
			aria-haspopup="dialog"
			aria-label="Vergrößern"
			data-wp-init="callbacks.initTriggerButton"
			data-wp-on--click="actions.showLightbox"
			data-wp-style--right="state.imageButtonRight"
			data-wp-style--top="state.imageButtonTop"
		>
			<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="12" height="12" fill="none" viewBox="0 0 12 12">
				<path fill="#fff" d="M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z" />
			</svg>
		</button><figcaption class="wp-element-caption">Gaststätte &#8220;Die Hoffnung&#8221; in Wüstegiersdorf im Jahr 1978</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Heiraten unterschiedlicher Konfessionen</strong></p>



<p>So hat sicherlich mancher&nbsp;Königswälder in Wüstegiersdorf und Umgebung das Tanzbein geschwungen und seine spätere Ehefrau kennengelernt. Oft waren die Brautleute unterschiedlicher Konfessionen. Die Gemeinden der Dekanate Waldenburg und Wüstegiersdorf waren seit der Reformationszeit und Jahrhunderte danach alle <a href="http://www.boehm-chronik.com/EvKircheWabuBergl.pdf" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="evangelisch" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">evangelisch<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Die Bevölkerung der Grafschaft Glatz gehörte überwiegend dem <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-grafschaft/" target="_blank" rel="noopener" title="katholischen Glauben" data-wpel-link="internal">katholischen Glauben</a> an. Das Aufgebot solcher &#8220;Mischehen&#8221; oder auch <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Interkonfessionelle_Ehe#:~:text=Eine%20interkonfessionelle%20Ehe%20ist%20eine,miteinander%20die%20Ehe%20eingehen%20wollen." target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="interkonfessionelle Ehen" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">interkonfessioneller Ehen<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> sorgte bei den Brautleuten für Probleme und oft auch in den Familien für Konflikte. Wurde die Ehe katholisch geschlossen, war sie ohne Erlass gültig. Wenn allerdings die Trauung in einer evangelischen Kirche stattfand, musste meistens ein <a href="https://www.katholisch.de/lexikon/923-dispens" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Dispens" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Dispens<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> vom Bischof oder Kirchengericht erteilt werden.</p>



<p>Geheiratet wurde aber trotz Widerstand über die konfessionellen Grenzen hinweg.<br>Das bezeugen zahlreiche&nbsp;Heiratseinträge in den Kirchenbüchern aus dem Neuroder Umkreis sowie Stammbäume aus der Waldenburger Gegend.</p>



<p>Quelle:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Die evangelische Kirche im Waldenburger Bergland von der Reformation 1545 bis heute &#8211; Reinhard Hausmann</li>
</ul>



<p></p>



<p><br></p>



<p><br><br></p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/vom-glatzer-land-ins-waldenburger-land/" data-wpel-link="internal">Vom Glatzer Land ins Waldenburger Bergland</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/vom-glatzer-land-ins-waldenburger-land/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Das Gasthaus zum „Bergschlössel“ im Markgrund</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-gasthaus-zum-bergschloessel-im-markgrund/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-gasthaus-zum-bergschloessel-im-markgrund/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 16 Mar 2025 06:14:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biographien]]></category>
		<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Neurode]]></category>
		<category><![CDATA[Bürgermeister Königswalde]]></category>
		<category><![CDATA[Falkenberg]]></category>
		<category><![CDATA[Gasthaus zum Bergschlössel]]></category>
		<category><![CDATA[Landkreis Waldenburg]]></category>
		<category><![CDATA[Markgrund]]></category>
		<category><![CDATA[Wüstegiersdorf]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5107</guid>

					<description><![CDATA[<p>Der Markgrund (Granicznik), eine Kolonie in  Königswalde (Swierki), liegt unmittelbar an der Grenze zum Braunauer Ländchen in Böhmen.  Dieser Ortsteil wurde im Jahr 1770  vom Freiherr Michael von Stillfried gegründet und war ehemals eine Webersiedlung.  </p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-gasthaus-zum-bergschloessel-im-markgrund/" data-wpel-link="internal">Das Gasthaus zum „Bergschlössel“ im Markgrund</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519.jpg" data-lbwps-width="1472" data-lbwps-height="1060" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519-300x216.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="737" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519-1024x737.jpg" alt="Das Bild zeigt das Gasthaus zum &quot;Bergschlössel&quot; im Markgrund" class="wp-image-5120" style="width:652px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519-1024x737.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519-300x216.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519-768x553.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519-1200x864.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/20250225_170814-1-e1741019492519.jpg 1472w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Das Gasthaus zum &#8220;Bergschlössel&#8221; im Markgrund</figcaption></figure>
</div>


<p></p>



<p>Der Markgrund (<a href="https://pl.wikipedia.org/wiki/Granicznik_(%C5%9Awierki)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Granicznik" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Granicznik<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>), eine Kolonie in &nbsp;Königswalde <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awierki_(Nowa_Ruda)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="(Swierki)" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">(Swierki)<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, liegt unmittelbar an der Grenze zum Braunauer Ländchen in Böhmen. &nbsp;Dieser Ortsteil wurde im Jahr 1770&nbsp; vom Freiherr Michael <a href="https://de.wikisource.org/wiki/BLK%C3%96:Stillfried,_die_%C3%B6sterreichischen_Freiherren,_Genealogie" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="von Stillfried" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">von Stillfried <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>gegründet und war ehemals eine Webersiedlung. &nbsp;Am 15. Februar 1807 erfolgten zwischen Königswalde und&nbsp;Markgrund&nbsp;größere Gefechte zwischen preußischen und napoleonischen (bayerischen) Truppen. &nbsp;Ein Denkmal erinnert heute noch an die Gefallenen der Schlacht. &nbsp;</p>



<p><strong>Das „Gasthaus zum Bergschlössel“ im Markgrund</strong></p>



<p>lag direkt an der Grenze und war ein beliebtes Ausflugsziel. &nbsp;Im Inneren gab es neben einer Gaststube auch einen größeren Saal. Hier fanden viele Festlichkeiten und Veranstaltungen statt. Das Gasthaus wurde zuletzt &nbsp;bewirtschaftet von Hermann Moschner und seiner Ehefrau.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft.jpg" data-lbwps-width="2003" data-lbwps-height="3107" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-193x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="660" height="1024" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-660x1024.jpg" alt="Auf der Aufnahme sieht man den Markgrund mit Gastwirtschaft Bergschlössel" class="wp-image-5119" style="width:468px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-660x1024.jpg 660w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-193x300.jpg 193w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-768x1191.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-990x1536.jpg 990w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-1320x2048.jpg 1320w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-1200x1861.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-1980x3071.jpg 1980w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Markgrund-mit-Gastwirtschaft-scaled.jpg 1650w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Markgrund mit Gastwirtschaft Bergschlössel</figcaption></figure>
</div>


<p>H. Moschner wohnte mit seiner Frau Martha geb. Hänel und 5 Kindern in der dazugehörigen Wohnung des Gebäudes mit der Adresse: &nbsp;Ortsteil Markgrund, Königswalde Nr. 3. &nbsp;Neben der Gastwirtschaft wurde auch noch eine Landwirtschaft betrieben.</p>



<p><strong>Bürgermeister Hermann Moschner</strong></p>



<p>Er war nicht nur ein Gastwirt sondern auch der letzte deutsche Bürgermeister von Königswalde. Das Amt übte er von August 1933 bis zum 05.08.1945 aus.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund.jpeg" data-lbwps-width="1561" data-lbwps-height="1000" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-300x192.jpeg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="656" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-1024x656.jpeg" alt="Familie Moschner im Markgrund anlässlich der Hochzeit des ältesten Sohnes Albert im Jahr 1943" class="wp-image-5139" style="width:654px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-1024x656.jpeg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-300x192.jpeg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-768x492.jpeg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-1536x984.jpeg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund-1200x769.jpeg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/Familie-Moschner-im-Markgrund.jpeg 1561w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Familie Moschner im Markgrund anlässlich der Hochzeit des ältesten Sohnes Albert<br> im Jahr 1943, rechts Hermann Moschner</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Familien Moschner und Hänel</strong></p>



<p>Hermann Moschner hatte den Beruf Holzschläger gelernt und wohnte zum Zeitpunkt seiner Trauung&nbsp; in Rudolfswaldau<strong>, </strong>einem Ortsteil von Wüstegiersdorf (<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/G%C5%82uszyca" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Głuszyca" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Głuszyca<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>) im <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Waldenburger_Bergland" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Waldenburger Bergland." data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Waldenburger Bergland.<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a></p>



<p>Er war geboren im &nbsp;September 1890 in Falkenberg &nbsp;(<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sokolec_(Nowa_Ruda)" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Sokolec" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Sokolec<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>) und der Sohn des Hausbesitzers und Webers Eduard Moschner und Anna geborene Bliemel. <br>Falkenberg war ein Nachbarort zu Wüstegiersdorf, gehörte aber zum Kreis Neurode. Die unmittelbare Nähe der Grafschaft Glatz zu Böhmen und ebenso zum <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Landkreis_Waldenburg_i._Schles." target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Landkreis Waldenburg" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Landkreis Waldenburg<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>&nbsp; zeigt diese <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/erstellung-von-ortskarten-fuer-koenigswalde-falkenberg-vierhoefe-eule/#gid=1&amp;pid=1" target="_blank" rel="noopener" title="Karte." data-wpel-link="internal">Karte.</a> </p>



<p>Augusta Martha Hänel wurde im August 1893 in Dörnhau, ebenfalls ein Ortsteil von Wüstegiersdorf, geboren. Sie war die Tochter von Ehrenfried Hänel und Augusta Conrad. Die standesamtliche Trauung Moschner/Hänel fand im September 1913 in Nieder-Wüstegiersdorf statt. In welchem Jahr die &nbsp;Familie Moschner das Gasthaus übernommen hat, ist nicht bekannt.</p>



<p><strong>Gasthaus zum Bergschlössel &#8211; Heute</strong></p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1.jpg" data-lbwps-width="2789" data-lbwps-height="1933" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-300x208.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="710" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-1024x710.jpg" alt="Auf dem Foto sieht man die Ruine des Gasthauses Bergschlössel im Markgrund" class="wp-image-5121" style="width:640px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-1024x710.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-300x208.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-768x532.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-1536x1065.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-2048x1419.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-1200x832.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/03/1000023601-1-1980x1372.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption"> Ruine des Gasthauses Bergschlössel im Markgrund</figcaption></figure>
</div>


<p>Dieses Foto wurde vor einigen Jahren von Familienangehörigen der Familie Moschner aufgenommen und zeigt den Verfall des ehemaligen Gasthauses.</p>



<p><strong>Wanderwege Niederschlesien</strong></p>



<p>Heute führt die&nbsp;<a href="https://naszlaku.com/trasa-24-nowa-ruda-wlodowice-ptasi-szczyt-wysoka-granicznik-swierki-dolne/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Route 24" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right"> Route 24<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>, ein Grenzwanderweg, von Neurode (Nowa Ruda) über Walditz (Wysoka) nach&nbsp; Markgrund (Granicznik) &nbsp;bis nach Nieder-Königswalde (Swierki Dolne). Dabei entdeckt man nicht nur die Ruine des „Bergschlössel“ sondern auch die Überreste der <a href="https://pl.wikipedia.org/wiki/Granicznik_(%C5%9Awierki)#/media/Plik:Kapliczka_%C5%9Bw._Anny_w_Graniczniku_5.jpg" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Kapelle der Hl. Anna" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Kapelle der Hl. Anna<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.</p>



<p><strong>Schlussbemerkung</strong></p>



<p>Mein Dank gilt den Enkeln der Familie Moschner, die mir die Fotos mit Informationen zur Verfügung gestellt haben.</p>



<p><br><br></p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-gasthaus-zum-bergschloessel-im-markgrund/" data-wpel-link="internal">Das Gasthaus zum „Bergschlössel“ im Markgrund</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-gasthaus-zum-bergschloessel-im-markgrund/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Das Bekleidungsgeschäft Kriesten in Albendorf</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-bekleidungsgeschaeft-kriesten-in-albendorf/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-bekleidungsgeschaeft-kriesten-in-albendorf/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 02 Mar 2025 06:14:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Biographien]]></category>
		<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Albendorf]]></category>
		<category><![CDATA[Bekleidungshaus Kriesten]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesisches Jerusalem]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5082</guid>

					<description><![CDATA[<p>Viele Katholiken aus der Grafschaft Glatz, den angrenzenden Gebieten und Nachbarländern haben „das schlesische Jerusalem“ besucht und pilgern noch heute dahin.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-bekleidungsgeschaeft-kriesten-in-albendorf/" data-wpel-link="internal">Das Bekleidungsgeschäft Kriesten in Albendorf</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925.jpg" data-lbwps-width="1603" data-lbwps-height="1125" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-300x211.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="719" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-1024x719.jpg" alt="Das Foto zeigt das Bekleidungsgeschäft Kriesten in Albendorf ca. 1925" class="wp-image-5076" style="width:681px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-1024x719.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-300x211.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-768x539.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-1536x1078.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925-1200x842.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bekleidungsgeschaeft-Kriesten-Albendorf-ca.-1925.jpg 1603w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Das Bekleidungsgeschäft Kriesten in Albendorf ca. 1925</figcaption></figure>
</div>


<p><a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Wambierzyce" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Albendorf" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Albendorf<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Wambierzyce) ist  ein Marienwallfahrtsort im Landkreis Glatz in der Gemeinde Wünschelburg <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radk%C3%B3w" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="( Radków)" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">( Radków)<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Viele Katholiken aus der Grafschaft Glatz, den angrenzenden Gebieten und Nachbarländern haben <a href="https://kulturstiftung.org/zeitstrahl/wallfahrt-zum-schlesischen-jerusalem-in-albendorf-grafschaft-glatz" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="„das schlesische Jerusalem“" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">„das schlesische Jerusalem“<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> besucht und pilgern noch heute dahin.</p>



<p><strong>Im Ort Albendorf</strong></p>



<p>Neben dem Handel mit <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Devotionalie" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Devotionalien" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Devotionalien<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Gegenstände wie Kreuze, Kruzfixe, Rosenkränze, Madonnen, Heiligenbilder etc.) gab es im Ort auch mehrere Gaststätten,&nbsp; Logierhäuser, Buden sowie auch Geschäftshäuser.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Albendorf-Gasthaus-Zur-Suessen-Ecke.jpg" data-lbwps-width="540" data-lbwps-height="377" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Albendorf-Gasthaus-Zur-Suessen-Ecke-300x209.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="540" height="377" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Albendorf-Gasthaus-Zur-Suessen-Ecke.jpg" alt="Die Karte zeigt das Gasthaus &quot;Zur Süssen Ecke&quot; in Albendorf" class="wp-image-5081" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Albendorf-Gasthaus-Zur-Suessen-Ecke.jpg 540w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Albendorf-Gasthaus-Zur-Suessen-Ecke-300x209.jpg 300w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Gasthaus &#8220;Zur Süssen Ecke&#8221; in Albendorf</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Bekleidungsgeschäft Kriesten</strong></p>



<p>In der Bahnhofstraße&nbsp; 210 war ehemals das Geschäft der Familie Kriesten. Es waren nicht nur Wallfahrer, die bei ihrem Besuch in Albendorf die gute Auswahl an Textilien und Stoffen schätzten. In den Tageszeitungen machten Anzeigen auf das große Sortiment an Herren-, Damen- und Kinderbekleidung etc. aufmerksam. Auch die Schaufenster des Geschäftes wurden sehr einladend und geschmackvoll dekoriert.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten.jpg" data-lbwps-width="1249" data-lbwps-height="459" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten-300x110.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="376" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten-1024x376.jpg" alt="Eine Werbeanzeige für das Bekleidungshaus Kriesten" class="wp-image-5077" style="width:534px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten-1024x376.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten-300x110.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten-768x282.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten-1200x441.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Werbeanzeige-Bekleidungshaus-Kriesten.jpg 1249w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Werbeanzeige Bekleidungshaus Kriesten</figcaption></figure>
</div>

<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-im-Geschaeft-Kriesten.jpg" data-lbwps-width="1024" data-lbwps-height="665" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-im-Geschaeft-Kriesten-300x195.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="665" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-im-Geschaeft-Kriesten.jpg" alt="Das Foto zeigt ein Schaufenster für Damenbekleidung im Geschäft Kriesten, Albendorf zur Weihnachtszeit" class="wp-image-5079" style="width:570px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-im-Geschaeft-Kriesten.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-im-Geschaeft-Kriesten-300x195.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-im-Geschaeft-Kriesten-768x499.jpg 768w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Schaufenster Damenbekleidung im Geschäft Kriesten </figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Kaufmann Eduard Kriesten</strong></p>



<p>Er wurde geboren im September 1886 in <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Radk%C3%B3w" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Wünschelburg" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Wünschelburg<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Radków) und führte verantwortlich das Geschäft.&nbsp; Aufgrund seiner Geschäftsbeziehung zu einer jüdischen Firma leitete das Ehren- und Disziplinargericht in Breslau&nbsp; im November 1939 gegen ihn ein Verfahren ein. Die Angelegenheit wurde aber aus Krankheitsgründen aufgeschoben.&nbsp; Eduard Kriesten starb im Januar 1940 in Albendorf.</p>



<p><strong>Weiterführung des Geschäftes</strong></p>



<p>Max Hanisch war von 1933 bis zur Einberufung in den Kriegsdienst im Dezember 1940 als Angestellter im Bekleidungsgeschäft Kriesten beschäftigt. Er übernahm auch die liebevolle Gestaltung der Schaufenster zu den jeweiligen Anlässen. Max Hanisch wurde schon während der Erkrankung von Eduard Kriesten mit der Führung des Geschäfts beauftragt.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-Geschaeft.jpg" data-lbwps-width="959" data-lbwps-height="571" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-Geschaeft-300x179.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="959" height="571" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-Geschaeft.jpg" alt="Das Foto zeigt das Bekleidung für Vater und Sohn im Geschäft Kriesten in Albendorf" class="wp-image-5078" style="width:614px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-Geschaeft.jpg 959w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-Geschaeft-300x179.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Schaufenster-Geschaeft-768x457.jpg 768w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Schaufenster Bekleidung für Vater und Sohn im Geschäft Kriesten</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Max Hanisch</strong></p>



<p>Er war der Sohn von Franz Hanisch aus <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Ratno_Dolne" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Niederrathen" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Niederrathen<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> (Ratno Dolne) und Ida Paul aus <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/T%C5%82umacz%C3%B3w" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Tuntschendorf" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Tuntschendorf <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>(Tłumaczów), geboren im September 1912. </p>



<p>Am 02.09.1942 heiratete er in Albendorf Lucia Kriesten, die Tochter des ehemaligen Kaufmanns Eduard Kriesten und seiner Ehefrau Rosalie geb. Hasler.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Lucia-Hanisch-vor-dem-Geschaeft-Kriesten-e1740161042895.jpg" data-lbwps-width="495" data-lbwps-height="264" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Lucia-Hanisch-vor-dem-Geschaeft-Kriesten-e1740161042895-300x160.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="495" height="264" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Lucia-Hanisch-vor-dem-Geschaeft-Kriesten-e1740161042895.jpg" alt="Das Foto zeigt Lucia Hanisch vor dem Geschäft Kriesten" class="wp-image-5080" style="width:619px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Lucia-Hanisch-vor-dem-Geschaeft-Kriesten-e1740161042895.jpg 495w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Lucia-Hanisch-vor-dem-Geschaeft-Kriesten-e1740161042895-300x160.jpg 300w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Lucia Hanisch vor dem Geschäft Kriesten</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Schlussbemerkung</strong></p>



<p>Unser Mitglied Rainer Jensen und seine Frau Ursula, geb. Hanisch stellten mir freundlicherweise die Fotos und Informationen zur Verfügung.</p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-bekleidungsgeschaeft-kriesten-in-albendorf/" data-wpel-link="internal">Das Bekleidungsgeschäft Kriesten in Albendorf</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-bekleidungsgeschaeft-kriesten-in-albendorf/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>4</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Das Felsenhotel in der Kolonie Bukowine</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-felsenhotel-in-der-kolonie-bukowine/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-felsenhotel-in-der-kolonie-bukowine/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 23 Feb 2025 06:57:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Damals]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Kreis Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Bad Kudowa]]></category>
		<category><![CDATA[böhmisch-reformiert]]></category>
		<category><![CDATA[Böhmischer Winkel]]></category>
		<category><![CDATA[Bukowine]]></category>
		<category><![CDATA[Hussiten]]></category>
		<category><![CDATA[Kolonie Straußeney]]></category>
		<category><![CDATA[Tscherbeney]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=5041</guid>

					<description><![CDATA[<p>Die Bukowine (Bukowina = Buchenwald) war eine Kolonie im Ort Straußeney (Pstrążna ), der heute ein Ortsteil von Bad Kudowa ist.  Kudowa-Zdrój zählt zu den ältesten Heilbädern des Glatzer Landes und Niederschlesien.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-felsenhotel-in-der-kolonie-bukowine/" data-wpel-link="internal">Das Felsenhotel in der Kolonie Bukowine</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016.jpg" data-lbwps-width="3264" data-lbwps-height="2056" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-300x189.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="645" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-1024x645.jpg" alt="Aus dem Fotos sieht man das Felsenhotel u. Sommerfrische &quot;Bukowine&quot; bei Kudowa" class="wp-image-5057" style="width:687px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-1024x645.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-300x189.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-768x484.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-1536x968.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-2048x1290.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-1200x756.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0016-1980x1247.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Felsenhotel u. Sommerfrische &#8220;Bukowine&#8221; bei Kudowa</figcaption></figure>
</div>


<p>Die Bukowine (Bukowina = Buchenwald) war eine Kolonie im Ort <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/die-grafschaft/ortsverzeichnis/ortsbeschreibungen/" target="_blank" rel="noopener" title="Straußeney" data-wpel-link="internal">Straußeney</a> (Pstrążna&nbsp;), der heute ein Ortsteil von Bad Kudowa ist. <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Kudowa-Zdr%C3%B3j" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Kudowa-Zdrój" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Kudowa-Zdrój<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> zählt zu den ältesten Heilbädern des Glatzer Landes und Niederschlesien. Nach dem Übergang an&nbsp;<a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Preu%C3%9Fen" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Preußen<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>&nbsp;1763 gehörte es zusammen mit mehreren Dörfern zum sogenannten <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/B%C3%B6hmischer_Winkel" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Böhmischen Winkel" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Böhmischen Winkel<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Die Gemeinde Straußeney galt über Jahrhunderte als einzig evangelische in der sonst katholischen Grafschaft Glatz.</p>



<p><strong>Das Felsenhotel auf 700 m</strong></p>



<p>Es wurde im Jahr 1907 erbaut von der Familie Zwikirsch aus der Bukowine. Sie besaß in der Kolonie schon das „Gasthaus zu den Felsen“. Die Bauherren waren die Brüder Zwikirsch:</p>



<p>Josef Zwikirsch, Baumwollausgeber<br>Franz Zwikirsch, Kaufmann<br>Adolf Zwikirsch, Lehrer</p>



<p><strong>Bauinformation lt. Katasterunterlagen</strong><br><br>Haus Nr. 25 &nbsp;„Felsenhotel“, &nbsp;Logier- und Gasthaus mit Hofraum und<br>Hausgarten (1907 Neubau), Wirtschaftsgebäude (1907 Neubau), Pferdestall (1908 Neubau).</p>



<p><strong>Familie Zwikirsch</strong></p>



<p>1799 fand die erste Taufe mit dem Namen Zwikirsch aus der Bukowine statt. Im Online-Ortsfamilienbuch von <a href="https://www.online-ofb.de/strausseney/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Straußeney" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Straußeney<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. finden sich zahlreiche Einträge des Namens Zwikirsch. Von den 25 Häusern in diesem Ort wohnten im Jahre 1941 noch in 9 Häusern Familien mit diesem Namen.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Beytraege-zur-Beschreibung-von-Schlesien-1789.jpg" data-lbwps-width="652" data-lbwps-height="341" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Beytraege-zur-Beschreibung-von-Schlesien-1789-300x157.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="652" height="341" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Beytraege-zur-Beschreibung-von-Schlesien-1789.jpg" alt="Ortsbeschreibung aus &quot;Beyträge zur Beschreibung von Schlesien 1789 - Band 9, Grafschaft Glatz&quot;" class="wp-image-5056" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Beytraege-zur-Beschreibung-von-Schlesien-1789.jpg 652w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Beytraege-zur-Beschreibung-von-Schlesien-1789-300x157.jpg 300w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Ortsbeschreibung aus &#8220;Beyträge zur Beschreibung von Schlesien 1789 &#8211; Band 9, Grafschaft Glatz&#8221;</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Hussiten</strong></p>



<p>Es wird angenommen, dass in dem Ort Straußeney im Grenzbereich, geschützt durch seine Abgelegenheit und den leicht möglichen Wechsel nach Böhmen, bereits vor dem Dreißigjährigen Krieg hussitisch gesinnte Familien wohnten, darunter auch Familien mit dem Namen Zwikirsch in unterschiedlichen Schreibweisen.</p>



<p>Der Pfarrer von<a href="https://www.online-ofb.de/hussinetz/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Hussinetz" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right"> Hussinetz <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>bezeichnete 1937 seine Gemeinde und die von Strausseney als die noch einzigen böhmisch-reformierten Gemeinden Schlesiens.&nbsp;</p>



<p><strong>Verkauf an den CVJM</strong></p>



<p>Aus wirtschaftlichen Gründen verkaufte die Familie Zwikirsch das Hotel an den <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Christlicher_Verein_Junger_Menschen" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="CVJM" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">CVJM <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>Breslau, der es weiter als Erholungsheim „Felsenhotel“ betrieb.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024.jpg" data-lbwps-width="3256" data-lbwps-height="2112" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-300x195.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="664" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-1024x664.jpg" alt="Auf dem Foto sieht man das Missionshaus (Talblick) in der Bukowine" class="wp-image-5058" style="width:642px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-1024x664.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-300x195.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-768x498.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-1536x996.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-2048x1328.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-1200x778.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_0024-1980x1284.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Das Missionshaus (Talblick) in der Bukowine</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Weiterverkauf an die Mission</strong></p>



<p>Am 21.06.1922 verkaufte es der CVJM an die <a href="https://msoe.org/Ueber-uns.html" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Mission für Süd-Ost Europa" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Mission für Süd-Ost Europa<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Am 06.04.1927 schlug ein Blitz bei einem Unwetter in das Missionshaus ein. Dabei brannte das Haus aus. </p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721.jpg" data-lbwps-width="1879" data-lbwps-height="1118" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-300x178.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="609" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-1024x609.jpg" alt="Das Foto zeigt das Gebäude nach dem Brand des Missionshauses in der Bukowine." class="wp-image-5063" style="width:641px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-1024x609.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-300x178.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-768x457.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-1536x914.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721-1200x714.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/IMG_9217-e1739819949721.jpg 1879w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Das Gebäude nach dem Brand des Missionshauses in der Bukowine</figcaption></figure>
</div>


<p>Das Gebäude wurde wieder aufgebaut. 1940 erfolgte die Beschlagnahmung durch die Geheime Staatspolizei. Danach wohnten dort Umsiedler (200 Slowenen). Das Missionshaus wurde &#8220;Volksdeutsche Mittelstelle Umsiedlung Lager 95 Tannhübel&#8221; genannt. Das tschechische Militär befreite die Umsiedler am 08.05.1945.</p>



<p>Nach Ende des II. Weltkriegs wurde das Haus wieder von der Mission eingenommen. Heute ist es ein <a href="https://zdrowiedziecka.eu/" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Erholungsheim" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Erholungsheim<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> für Kinder. Es wurde vergrößert und umgebaut.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728.jpg" data-lbwps-width="1610" data-lbwps-height="930" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-300x173.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="592" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-1024x592.jpg" alt="Im hinteren Teil sieht man das Missionshaus. Im Haus auf der rechten Seite wohnte die Familie Kollatschny." class="wp-image-5055" style="width:588px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-1024x592.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-300x173.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-768x444.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-1536x887.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728-1200x693.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/02/Bild-82-1-e1739807340728.jpg 1610w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Im hinteren Teil sieht man das Missionshaus. Im Haus auf der rechten Seite wohnte die Familie Kollatschny.</figcaption></figure>
</div>


<p><strong>Schlussbemerkung</strong></p>



<p>Unser Mitglied Julian Kollatschny ist ein Nachkomme der Familie Zwikirsch aus der Bukowine. Er stellte mir die Informationen und die Fotos freundlicherweise zur Verfügung.</p>



<p class="has-text-align-left"><strong>Quellen</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Verlag Mission für Süd Ost Europa; Gottes Wort den Völkern<br>von Ernst Fehler; Mission für Süd-Ost- Europa Gestern und Heute </li>



<li>Personenverzeichnis 1941</li>



<li>Staatsarchiv Breslau, Katasterverwaltung Gebäudesteuerrolle, Gemeinde Straußeney</li>



<li>Ortsfamilienbuch Hussinitz</li>



<li>Kath. Kirchenbücher Tscherbeney<br></li>
</ul>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-felsenhotel-in-der-kolonie-bukowine/" data-wpel-link="internal">Das Felsenhotel in der Kolonie Bukowine</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/das-felsenhotel-in-der-kolonie-bukowine/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Militärkirchenbücher Garnison Glatz</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 02 Feb 2025 06:33:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Aktuelles]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Grafschaft Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Projekte]]></category>
		<category><![CDATA[Schlesien]]></category>
		<category><![CDATA[Suchen]]></category>
		<category><![CDATA[FGG-Projekt]]></category>
		<category><![CDATA[Garnison Glatz]]></category>
		<category><![CDATA[Militärkirchenbücher]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=4978</guid>

					<description><![CDATA[<p>Militärkirchenbücher sind eine weitere historische Quelle für die Familienforschung.<br />
Nachdem bereits 8 Kirchenbücher der 33. und 47. Infanterieregimenter der Festung Glatz indexiert worden sind, ist nun auch die dritte Phase des Projektes abgeschlossen.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/" data-wpel-link="internal">Militärkirchenbücher Garnison Glatz</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500.jpg" data-lbwps-width="1875" data-lbwps-height="1510" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-300x242.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="825" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-1024x825.jpg" alt="Das Bild zeigt die Stadt Glatz mit Schloss und oberhalb die Festung" class="wp-image-4996" style="width:489px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-1024x825.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-300x242.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-768x618.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-1536x1237.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500-1200x966.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/Glatz_um_1500.jpg 1875w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Glatz um 1500 &#8211; Von Friedrich August Pompejus &#8211; Kladsko &#8211; proměny středoevropského regionu &#8211; historický atlas, cd-rom, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=98478382</figcaption></figure>
</div>


<p>Militärkirchenbücher sind eine weitere historische Quelle für die Familienforschung.<br>Nachdem bereits 8 Kirchenbücher der 33. und 47. Infanterieregimenter der Festung Glatz indexiert worden sind, ist nun auch die dritte Phase des Projektes abgeschlossen.</p>



<p>Im April 2023 haben sich die beiden Erfasserinnen Astrid Kreuz und Ursula Holz entschlossen, aus dem Archiv des Katholischen Militärbischofs in Berlin die digitalisierten Kirchenbücher der Garnisonsgemeinde Glatz ebenfalls mit dem Eingabe-System DES von CompGen zu<a href="https://wiki.genealogy.net/Garnison_Glatz/Milit%C3%A4rkirchenb%C3%BCcher/Projektbeschreibung" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="indexieren" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right"> indexieren<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>.<br>Die Kirchenbücher stehen in&nbsp;<a href="https://data.matricula-online.eu/de/deutschland/akmb/militaerkirchenbuecher/?page=7" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Matricula&nbsp;" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Matricula&nbsp;<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>für den Zeitraum 1834–1919 zur Verfügung. Es handelt sich um insgesamt <strong>9 &nbsp;Kirchenbücher</strong> mit Geburten, Trauungen und Verstorbenen aus der <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Festung_Glatz" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Festung Glatz" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Festung Glatz<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a>. Indexiert wurden insgesamt <strong>1.476 Seiten</strong> mit <strong>44.848 Einträgen</strong>.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851.jpg" data-lbwps-width="6563" data-lbwps-height="4827" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-300x221.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="753" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-1024x753.jpg" alt="Eintrag aus dem KB Garnison Glatz, Taufen 1834-1851" class="wp-image-4989" style="width:530px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-1024x753.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-300x221.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-768x565.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-1536x1130.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-2048x1506.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-1200x883.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2025/01/latz-Taufen-1834-1851-1980x1456.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Einträge aus dem KB Garnison Glatz, Taufen 1834-1851</figcaption></figure>
</div>


<p>Die bisher transkribierten Daten der Militärkirchenbücher der Festung Glatz sind in einer <a href="https://des.genealogy.net/KBGlatz/search" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Datenbank" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Datenbank<span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> recherchierbar. Erfasst wurden nicht nur die Namen der Soldaten mit Dienstgrad, Militär-Einheit und Regiment, &nbsp;sondern auch deren Familienangehörige sowie Paten. Um die Daten für die Familienforschung zeitlich besser zuordnen zu können, gibt es auch begleitende Geschichtsdaten in tabellarischer Form zu dem <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/08/Militaergeschichte_Glatz_1740_1919.pdf" target="_blank" rel="noopener" title="Projekt" data-wpel-link="internal">Projekt</a>.</p>



<p>Die FGG plant in naher Zukunft noch weitere Garnisonskirchenbücher zu erwerben und diese ebenfalls zu indexieren. Wir hoffen, dass wir durch diese Quelle den Forschern bei toten Punkten helfen können.</p>





<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/" data-wpel-link="internal">Militärkirchenbücher Garnison Glatz</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/militaerkirchenbuecher-garnison-glatz/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Weihnachten 2024</title>
		<link>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachten-2024/</link>
					<comments>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachten-2024/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ursula Holz]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 23 Dec 2024 08:21:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Aktuelles]]></category>
		<category><![CDATA[Familienforschung]]></category>
		<category><![CDATA[Gedicht]]></category>
		<category><![CDATA[Josef von Eichendorff]]></category>
		<category><![CDATA[Weihnachten]]></category>
		<category><![CDATA[Weihnachtsgruss FGG]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/?p=4844</guid>

					<description><![CDATA[<p>Weihnachten steht vor der Tür und es ist wichtig, einmal innezuhalten. Wir erinnern uns gerne an schöne Begegnungen und Erlebnisse mit Freunden und Familien in diesem Jahr. Für uns als Familienforscher ist es oft eine Zeit, um auf vergangene Geschichten, Familienerzählungen und Forschungsergebnisse zurückzublicken.</p>
<p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachten-2024/" data-wpel-link="internal">Weihnachten 2024</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023.jpg" data-lbwps-width="4032" data-lbwps-height="2268" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-300x169.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="576" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-1024x576.jpg" alt="Hier sieht man das Schloss Stonsdorf im Hirschberger Tal im Winter 2022/2023" class="wp-image-4833" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-1024x576.jpg 1024w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-300x169.jpg 300w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-768x432.jpg 768w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-1536x864.jpg 1536w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-2048x1152.jpg 2048w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-1200x675.jpg 1200w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Schloss-Stonsdorf-im-Winter-2022-2023-1980x1114.jpg 1980w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a><figcaption class="wp-element-caption">Schloss Stonsdorf im Hirschberger Tal im Winter 2022/2023</figcaption></figure>
</div>


<p>Weihnachten steht vor der Tür und es ist wichtig, einmal innezuhalten. Wir erinnern uns gerne an schöne Begegnungen und Erlebnisse mit Freunden und Familien in diesem Jahr. Für uns als Familienforscher ist es oft eine Zeit, um auf vergangene Geschichten, Familienerzählungen und Forschungsergebnisse zurückzublicken. Nutzen wir die trüben Wintertage für unser spannendes Hobby. Sei es durch Aufarbeitung unserer Unterlagen oder durch Befragungen im Familienkreis während der Feiertage.</p>



<p>Das Redaktionsteam der FGG wünscht allen ein besinnliches und harmonisches Weihnachtsfest, viel Glück, Gesundheit und Erfolg im Neuen Jahr. Bleiben wir zuversichtlich, blicken wir positiv nach vorn!</p>



<p>Mit nachfolgendem Gedicht des schlesischen Dichters und Schriftstellers <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/Joseph_von_Eichendorff" target="_blank" rel="noopener nofollow external noreferrer" title="Josef von Eichendorff" data-wpel-link="external" class="wpel-icon-right">Josef von Eichendorff <span class="wpel-icon wpel-image wpel-icon-6"></span></a> möchten wir uns zum Ende des Jahres bei allen unseren Leserinnen und Lesern bedanken.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full is-resized"><a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_1841.jpg" data-lbwps-width="718" data-lbwps-height="1010" data-lbwps-srcsmall="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_1841-213x300.jpg" data-wpel-link="internal"><img loading="lazy" decoding="async" width="718" height="1010" src="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_1841.jpg" alt="Ein Foto von Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_(1841)" class="wp-image-4850" style="width:272px;height:auto" srcset="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_1841.jpg 718w, https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/wp-content/uploads/2024/12/Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_1841-213x300.jpg 213w" sizes="auto, (min-width: 1280px) 378px, (min-width: 1220px) calc(33.33vw - 48px), (min-width: 700px) calc(50vw - 56px), calc(100vw - 40px)" /></a></figure>
</div>


<p class="has-text-align-center">https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_(1841).jpg#/media/File:Joseph_Freiherr_von_Eichendorff_(1841).jpg</p>



<p class="has-text-align-center"><strong>Weihnachten</strong></p>



<p class="has-text-align-center">Markt und Straßen stehn verlassen,<br>still erleuchtet jedes Haus,<br>sinnend geh ich durch die Gassen<br>alles sieht so festlich aus.</p>



<p class="has-text-align-center">An den Fenstern haben Frauen<br>buntes Spielzeug fromm geschmückt,<br>tausend Kindlein stehn und schauen,<br>sind so wunderstill beglückt.</p>



<p class="has-text-align-center">Und ich wandre aus den Mauern<br>Bis hinaus ins freie Feld,<br>Hehres Glänzen, heil‘ ges Schauern!<br>Wie so weit und still die Welt!</p>



<p class="has-text-align-center">Sterne hoch die Kreise schlingen,<br>aus des Schnees Einsamkeit<br>steigt’s wie wunderbares Singen, &#8211;<br>O du gnadenreiche Zeit.</p>



<p></p><p>The post <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachten-2024/" data-wpel-link="internal">Weihnachten 2024</a> first appeared on <a href="https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de" data-wpel-link="internal">Gemeinsam forschen</a>.</p>]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://forschungsgruppe-grafschaft-glatz.de/weihnachten-2024/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
